Cache Nedir?
Cache (önbellek), sayfa veya verilerin daha hızlı yüklenmesi için geçici olarak saklanmasıdır.
Cache (Önbellek) Nasıl Çalışır?
Cache, sık istenen verinin geçici olarak daha hızlı erişilen bir yerde saklanmasıdır. Aynı veri tekrar istenince asıl kaynaktan yeniden üretilmez, saklanan kopya sunulur. Web’de önbellek birkaç katmanda çalışır.
Katmanlar ve etkileri:
- Tarayıcı önbelleği: görsel, stil ve betik dosyaları kullanıcının cihazında saklanır.
- Sunucu ya da sayfa önbelleği: dinamik sayfanın hazır HTML çıktısı saklanır.
- CDN önbelleği: dosyalar kullanıcıya yakın sunuculardan verilir.
- Nesne ve veritabanı önbelleği: sık yapılan sorguların sonucu bellekte tutulur.
Örnek: Ana sayfa her ziyaretçi için veritabanından yeniden oluşturulursa yanıt yavaşlar. Sayfa önbelleğe alınırsa binlerce ziyaretçi aynı hazır HTML’i alır ve sunucu yükü düşer. Önbellek süresi dolunca ya da içerik güncellenince kopya yenilenir.
Cache E-Ticarette Neden Önemlidir?
Önbellek site hızını belirgin biçimde artırır; kampanya dönemlerinde trafik arttığında sunucunun çökmesini önler. Bununla birlikte e-ticarette dikkatli yapılandırılmalıdır, çünkü fiyat, stok, sepet ve kullanıcıya özel içerik önbelleğe alınmamalıdır.
Karar olarak hangi sayfaların ve verilerin önbelleğe alınacağı, süresi ve ne zaman temizleneceği belirlenir. Fiyat ya da stok güncellendiğinde ilgili sayfanın önbelleği temizlenir; sepet, ödeme ve hesap sayfaları önbellek dışında bırakılır. Banner ya da kampanya değiştirildiğinde önbellek temizlenmezse kullanıcı eski içeriği görür.
Önbellek hız çalışmasının parçasıdır; genel çerçeve için hız optimizasyonu sayfasına bakılabilir.
Cache Kullanımında Sık Yapılan Hatalar
- Fiyat ve stoğu önbelleğe almak. Müşteri eski fiyatı görür ve sipariş sonradan sorun yaratır.
- Sepet ve ödeme sayfasını önbelleğe almak. Kullanıcıya özel veri başkasına gösterilebilir.
- Güncellemeden sonra önbelleği temizlememek. Değişiklikler yayında görünmez.
- Süreleri çok uzun tutmak. Kampanya bitişinden sonra eski teklif görünmeye devam eder.
Cache Hakkında Sık Sorulan Sorular
Cache hangi katmanlarda çalışır?
Tarayıcı önbelleği görsel, stil ve betik dosyalarını kullanıcının cihazında tutar; sayfa önbelleği dinamik sayfanın hazır HTML çıktısını saklar; CDN dosyaları kullanıcıya yakın sunuculardan verir; nesne ve veritabanı önbelleği sık sorguların sonucunu bellekte tutar.
Cache temizlemek ne işe yarar?
Saklanan eski kopyayı siler ve içeriğin yeniden üretilmesini sağlar. Yayında görünmeyen güncellemeler genellikle önbellek temizlendikten sonra görünür.
Site önbelleği e-ticarette sorun yaratır mı?
Yanlış yapılandırıldığında yaratır; fiyat, stok, sepet ve kullanıcıya özel sayfalar önbelleğe alınmamalıdır. Doğru kurulduğunda hızı artırır ve sunucuyu rahatlatır.