Tarama Bütçesi Nedir?
Tarama bütçesi, arama motoru botunun bir siteye belirli bir sürede ayırdığı tarama kapasitesidir ve botun kaç sayfayı hangi sıklıkla ziyaret edeceğini belirler.
Tarama Bütçesi Nasıl Çalışır?
Arama motorları her siteyi sınırsız tarayamaz; sunucuya fazla yük bindirmemek ve kaynakları verimli kullanmak için bir tarama kapasitesi belirler. Bu kapasite iki şeye bağlıdır: sunucunun yanıt hızı ve botun sitenin sayfalarını taramaya duyduğu ilgi. Sunucu yavaşsa ya da hata veriyorsa bot taramayı azaltır; sayfalar değerli ve sık güncelleniyorsa daha çok tarar.
Tarama bütçesi özellikle şu durumlarda önem kazanır:
- Çok sayıda sayfası olan siteler: on binlerce ürün ve kategori.
- Filtre ve parametre kombinasyonlarının sınırsız adres üretmesi.
- Sık değişen içerik: fiyat, stok ve kampanya güncellemeleri.
- Teknik sorunlar: yönlendirme zincirleri, 404 ve 500 hataları.
Küçük ve orta ölçekli sitelerde tarama bütçesi genellikle sorun olmaz; yüzlerce sayfalı bir sitede asıl sorun bütçe değil, sayfaların kalitesi ve iç bağlantısıdır.
Tarama Bütçesi E-Ticarette Neden Önemlidir?
Büyük kataloglu e-ticaret sitesinde bot zamanı değersiz adreslere harcanırsa yeni ürünler ve değişen fiyatlar geç keşfedilir. Search Console’daki tarama istatistikleri raporu botun sitede ne kadar tarama yaptığını, yanıt sürelerini ve hata oranlarını gösterir; düşen tarama sayısı ya da artan hata teknik sorunun işaretidir.
Karar olarak bütçeyi önemli sayfalara yönlendirmek için gereksiz adresler azaltılır: filtre ve sıralama parametreleri yönetilir, tekrarlı sayfalar canonical ile birleştirilir, değersiz alanlar robots.txt ile taramaya kapatılır, 404 ve yönlendirme zincirleri temizlenir, site haritası yalnızca değerli adresleri içerir ve sunucu yanıt hızı iyileştirilir. İlgili araçlar için robots.txt ve XML site haritası sayfalarına bakılabilir.
İç bağlantı da bütçeyi yönlendirir: önemli sayfalara çok bağlantı verilmesi botun oraya sık gelmesini sağlar.
Tarama Bütçesinde Sık Yapılan Hatalar
- Filtre adreslerini kontrolsüz bırakmak. Bot sonsuz kombinasyonda kaybolur.
- Yavaş sunucuyla çalışmak. Bot taramayı azaltır.
- Site haritasına hatalı adres koymak. Bot değersiz sayfalara yönlenir.
- Küçük site için bütçe kaygısı yaşamak. Asıl sorun içerik ve bağlantı kalitesidir.
Tarama Bütçesi ve 429 Durum Kodu
İsteklere yetişemeyen sunucu 429 (Too Many Requests, çok fazla istek) durum koduyla yanıt verebilir. Google tarayıcıları 429’u sunucunun aşırı yüklendiğinin işareti sayar ve sunucu hatası gibi değerlendirir: 5xx hatalarında olduğu gibi taramayı geçici olarak yavaşlatır. Sunucu yeniden 2xx yanıt vermeye başlayınca tarama hızı kademeli artar.
Dizindeki adresler bu sürede korunur, ancak hata sürerse zamanla dizinden düşer. 401 ve 403 gibi öteki 4xx kodları tarama hızını etkilemez; bu yüzden botu yavaşlatmak için kullanılmaz.
Örnek: Kampanya günü yükü artan mağazada güvenlik kuralı Googlebot isteklerine de 429 döndürürse tarama yavaşlar ve yeni ürün sayfaları geç keşfedilir; bu nedenle sunucu günlüklerinde 429 alan istekler izlenir.
Tarama Bütçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tarama bütçesi nereden izlenir?
Search Console’daki tarama istatistikleri raporu, botun tarama miktarını, sunucu yanıt sürelerini ve hata oranlarını gösterir.
Tarama bütçesi küçük siteler için önemli mi?
Genellikle değildir. Çok sayıda sayfası olan, parametreyle adres üreten ve sık değişen büyük e-ticaret siteleri için önemlidir.
Tarama bütçesi nasıl iyileştirilir?
Gereksiz adresleri azaltmak, tekrarlı sayfaları canonical ile birleştirmek, hataları temizlemek, sunucu hızını artırmak ve site haritasını temiz tutmak tarama bütçesini verimli kullandırır.