Ürün Sayfasında Çevre Dostu İfadesi: Çevresel Beyan Kuralları

Ürün sayfasında "çevre dostu", "sürdürülebilir", "yeşil" ya da "eko" gibi genel ifadeler tek başına, açıklama yapılmadan kullanılamaz. 1 Ağustos 2026'dan beri Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 17. maddesi, çevresel beyanın ürünün hangi bölümü, parçası ya da yaşam döngüsündeki hangi süreçle ilgili olduğunun açıkça yazılmasını ve ölçüm ya da değerlendirme yöntemine ilişkin bilginin aynı alanda veya bir bağlantıyla verilmesini ister. Beyanda anılan sertifika ve onaylar; yetkili kurumlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden ya da akredite veya bağımsız kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanmalıdır. Yasaklanan, ifadenin kendisi değil; açıklamasız ve belirsizlik yaratan kullanımıdır.

Konu	Kural	Dayanak
Genel İfade	Açıklama yapılmadan ya da belirsizlik yaratacak biçimde kullanılmaz	Madde 17/5
Kapsam	Beyanın ürünün hangi bölümü, parçası ya da yaşam döngüsü süreciyle ilgili olduğu açıkça yazılır	Madde 17/6
Ölçüm Yöntemi	Açıklayıcı bilgi aynı alanda, bağlantı verilen bir sayfada ya da açılır ekranda yer alır	Madde 17/6
Sertifika ve Onay	Yetkili kurum, üniversite ya da akredite veya bağımsız kuruluş belgesiyle ispatlanır	Madde 17/3
Çevresel İşaret	Aldatıcı ve yanıltıcı biçimde kullanılmaz	Madde 17/2
İspat	İddianın doğruluğunu reklam veren ispat eder	Madde 9 ve Kanun Madde 61
Yürürlük	01.08.2026; değişiklik metninde geçiş süresi yer almaz	Resmî Gazete Sayı 33297

Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki görüş yerine geçmez.

Çevresel beyanın tanımı ve değişen yönetmelik

Değişiklik, Ticaret Bakanlığı'nın hazırladığı Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 01.07.2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 01.08.2026'da yürürlüğe girdi. Değişiklik metninde bu hükümler için bir geçiş süresi yer almaz. Değiştirilen metin, 10.01.2015'ten beri yürürlükte olan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'dir (bu yazıda kısaca Yönetmelik); dayanağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dur.

Değişiklik Yönetmeliğin tanımlar maddesine "çevresel beyan" tanımını ekledi. Tanıma göre çevresel beyan, bir mal ya da hizmetin bileşeni, üretimi, piyasaya arz süreci, sunumu, kullanımı ya da bertaraf edilme süreciyle ilgili olarak çevresel fayda sağladığına veya çevreye olumsuz etkisinin azaltıldığına ya da bulunmadığına ilişkin ibare veya görseldir.

Tanım bir sözcük listesi vermez; ölçü, ifadenin ürün hakkında ne söylediğidir. Ürünün çevreye faydası ya da çevreye etkisinin azlığı hakkında bir şey söyleyen ibare çevresel beyandır. Tanım "ibare veya görsel" dediği için yalnızca yazı değil, ürün sayfasındaki bir simge ya da çizim de çevresel beyan olabilir.

Yönetmeliğin 17. maddesi ve Reklam Kurulu'nun kılavuzundaki örnek listesi "doğal" sözcüğünü adıyla saymaz. Bir ifadenin çevresel beyan olup olmadığına sözcüğün kendisine değil, yukarıdaki tanıma bakılarak karar verilir.

Ürün sayfasının ve pazaryeri ilanının reklam sayılması

6502 sayılı Kanun ve Yönetmelik ticari reklamı; bir mal ya da hizmetin satışını sağlamak, hedef kitleyi bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla yapılan pazarlama iletişimi duyurusu olarak tanımlar. Yönetmelik tüketiciye yönelik her türlü ticari reklamı kapsar. Yönetmelikte "ürün sayfası" diye ayrı bir ifade geçmez; ancak Reklam Kurulu 13.08.2026 tarihli toplantısında bir perakende sitesindeki ve iki pazaryerindeki ürün sayfalarında yer alan tanıtımları ticari reklam olarak inceledi.

Kanun'a göre reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşları reklam hükümlerine uymakla yükümlüdür; reklam veren de reklamındaki iddiaların doğruluğunu ispatlamak zorundadır. Kendi ürün sayfanızda, ambalajınızda, sosyal medya paylaşımınızda ya da pazaryeri ilanınızda yazdığınız çevresel ifade bu yüzden aynı kurallara bağlıdır.

Yönetmelik, aldatıcı eylemler arasında bir malın çevreye olan etkileri hakkındaki yanıltmayı da sayar. Kavramın genel anlamı yanıltıcı reklam maddesinde anlatılır.

Yönetmeliğin 17. maddesinin güncel hükümleri

Yönetmeliğin 17. maddesinin başlığı "Çevreye ilişkin beyanlar içeren reklamlar"dır. 01.08.2026'dan beri altı fıkrası vardır:

• Birinci Fıkra: Reklam, tüketicinin çevre konusundaki duyarlılığını ya da bu alandaki bilgi eksikliğini istismar edecek biçimde yapılamaz. Bu fıkra değişmedi.
• İkinci Fıkra: Çevresel işaret, sembol ve onaylar tüketiciyi aldatıcı ve yanıltıcı biçimde kullanılamaz. "Yanıltıcı" sözü 2026 değişikliğiyle eklendi.
• Üçüncü Fıkra: Çevresel beyan içeren reklamda belirtilen sertifika ve onayların, yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden ya da akredite veya bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanmış olması zorunludur. Bu fıkra değişti; 2015 metni yalnızca akademik kuruluşlarca kabul görmüş bilimsel çalışmalara dayanan bulguların kullanılabileceğini söylüyordu.
• Dördüncü Fıkra: Enerji etiketi zorunlu olan mallarda reklam enerji verimliliğine ya da fiyata değiniyorsa malın enerji verimliliği sınıfı yazılır. Bu fıkra değişmedi.
• Beşinci Fıkra: Çevresel beyan niteliğindeki genel içerikli kavram ve ibareler, açıklama yapılmadan ya da malın, hizmetin veya üretim süreçlerinin çevreye etkileri konusunda tüketicide belirsizlik yaratacak biçimde kullanılamaz. Bu fıkra yeni eklendi.
• Altıncı Fıkra: Beyanın malın ya da hizmetin hangi bölümü, parçası veya yaşam döngüsündeki hangi süreçle ilgili olduğu reklamda açıkça belirtilir. Ölçüm ya da değerlendirme yöntemine ilişkin açıklayıcı bilgi reklamın yayınlandığı alanda, bağlantı veya uyarı işaretiyle yönlendirilen bir internet sitesinde ya da açılır ekranda verilir. Bu fıkra da yeni eklendi.

Çevre dostu gibi genel ifadelerin açıklamayla kullanılması

Reklam Kurulu'nun Çevreye İlişkin Beyanlar İçeren Reklamlar Hakkında Kılavuzu, genel nitelikteki kavramlara örnek olarak şunları sayar: "yeşil", "sürdürülebilir", "eko", "doğa dostu", "çevre dostu", "sıfır atık", "geri dönüştürülebilir", "çevre açısından güvenli", "enerji açısından verimli", "karbon nötr", "yenilenebilir" ve "yeşil enerji". Kurul bu kavramların açıklama yapılmadan kullanılamayacağını 2022'de kabul ettiği Kılavuz'da yazmıştı; 2026 değişikliği aynı ilkeyi Yönetmeliğin 17. maddesinin beşinci fıkrasına taşıdı.

Açıklama, ifadenin neyi kapsadığını tüketicinin tahminine bırakmaz. Kılavuz'a göre beyanın ne ile ilgili olduğu, ne için ve nasıl kullanıldığı, ürünün yaşam döngüsünün tümüne mi bir bölümüne mi yönelik olduğu ve ilgili çevresel etkinin ölçüm yöntemi yazılır. Beyanın geçerli olması özel bir koşula bağlıysa bu koşul da açıkça belirtilir.

Aşağıdaki tabloda genel ifadelerin nasıl açıklanabileceği yazının kendi örnekleriyle gösterilmiştir. Örneklerdeki her beyan ayrıca belgeyle ispatlanmalıdır.

Genel İfade	Açıklamalı Yazım (Örnek)	Gösterdiği Bilgi
Çevre Dostu Ambalaj	Kargo kutusunun tamamı geri dönüştürülmüş kartondan üretilmiştir; beyan ürünün kendisini kapsamaz.	Hangi Parça
Sıfır Emisyon	Ürün kullanım sırasında doğrudan emisyon oluşturmaz; beyan üretim ve taşıma aşamalarını kapsamaz.	Hangi Aşama
Geri Dönüştürülebilir	Şişe geri dönüştürülebilir; kapak bu beyanın dışındadır.	Tamamı mı Kısmı mı
Daha Az Plastik	Ambalajda, markanın önceki ambalajına göre daha az plastik kullanılmıştır.	Neyle Karşılaştırıldığı
Karbon Nötr Olma Hedefi	Hedef ve takvimi, kamuya açık strateji belgesinde yayımlanmıştır.	Gelecek Hedefinin Dayanağı

Kılavuz, yasal olarak zaten uyulması gereken bir kuralı rakiplerden farklıymış ya da üstünmüş gibi sunan beyanı da kabul etmez. Verdiği örnek, yasal olarak fosfat sınırlaması bulunan bir deterjanın ambalajında "fosfat kullanımını azaltıyoruz" yazılmasıdır.

Beyanın ürünün hangi parçasına ve aşamasına ait olduğunu belirtme

Altıncı fıkranın ilk cümlesi, çevresel beyanın malın ya da hizmetin hangi bölümü, parçası veya yaşam döngüsündeki hangi süreçle ilgili olduğunun reklamda açıkça yazılmasını ister. Kılavuz bunun nedenini açıklar: aşama belirtilmezse tüketici beyanın ürünün bütün unsurlarını kapsadığını düşünür. Kılavuz'daki örnek "sıfır emisyon" ifadesidir; ifadenin üretim aşamasına mı, kullanıma mı ait olduğu yazılmalıdır.

Ürün sayfasında bu ayrımın bir örneği ürün ile ambalajdır. Ambalaj geri dönüştürülmüş malzemeden üretildiyse beyan ambalaja yazılır; ürünün kendisi için ayrı bir belge yoksa beyan ürüne genellenmez.

Bazı beyan türleri için Kılavuz ayrıca şu bilgileri ister:

• Biyolojik Olarak Bozunabilir: Ürünün tamamının mı bir kısmının mı bozunduğu, hangi koşulda geçerli olduğu ve özel bir ekipman gerekip gerekmediği yazılır. Tam bozunma ya da makul sürede doğaya dönme beyanı ancak kamu kurumu, üniversite ya da akredite veya bağımsız kuruluş kanıtı varsa kullanılır.
• Geri Dönüştürülebilir: Ürünün tamamının mı bir kısmının mı geri dönüştürülebildiği belirtilir.
• Geri Dönüştürülmüş İçerik: Ürün kısmen geri dönüştürülmüş malzemeden üretildiyse nihai üründeki ya da ambalajdaki oran veya miktar bildirilir.
• Yenilenebilir Enerji: Kullanılan enerji kaynağı ve üretim sürecindeki payı açıkça yazılır.
• Karşılaştırma: "Daha az" ya da "daha fazla" diyen beyanda karşılaştırmanın neyle yapıldığı, örneğin markanın önceki ürünüyle mi rakip ürünlerle mi, belirtilir.
• Gelecek Hedefi: İleride ulaşılacak bir çevresel etkiden söz eden beyan, yalnızca kamuya açık ve doğrulanabilir bir strateji belgesinde yer alıyorsa kullanılır.

Ölçüm yöntemi bilgisinin ürün sayfasında verilmesi

Altıncı fıkranın ikinci cümlesi, çevresel etkinin nasıl ölçüldüğüne ya da değerlendirildiğine ilişkin açıklayıcı bilginin verilmesini zorunlu kılar. Bilgi üç yerden birinde durabilir: reklamın yayınlandığı alanda, tüketicinin bir bağlantı ya da uyarı işaretiyle yönlendirildiği internet sayfasında ya da açılır ekranda.

Ürün sayfasında bu, beyanın yanında ya da ürün açıklamasında ölçüm yönteminin kısa bir anlatımı ve ayrıntının bulunduğu sayfaya giden bir bağlantı demektir. Kılavuz da reklamın yayınlandığı mecra bu bilgiyi vermeye yetmiyorsa tüketicinin ayrıntılı bilgi alabileceği yere yönlendirilmesini ister; kısa bir ürün başlığında, bannerda ya da sosyal medya görselinde bu yol kullanılır.

Bağlantının gittiği sayfadaki yöntem, beyanla aynı ürünü ve aynı aşamayı anlatmalıdır. Yönetmeliğin 9. maddesi, sunulan raporların iddiayı reklamın yayınlandığı dönemde kanıtlamasını esas alır; süresi geçmiş ya da başka bir ürüne ait rapor bu şartı karşılamaz.

Sertifika, etiket ve belge şartı

Belge şartı ürün sayfasındaki her sertifika logosu ve onay ibaresi için geçerlidir: logonun dayandığı belge, üçüncü fıkrada sayılan kuruluşlardan birinden alınmış olmalıdır. Kılavuz bunun yanında sertifikanın ne tür bir çevresel etkiyle ilgili olduğunun ve nasıl bir faydaya atıf yaptığının reklam alanında ya da bir bağlantıyla açıklanmasını ister.

Kılavuz'un örneği bir ambalajdaki "doğa dostu ambalaj birliği" onay görselidir: birlik ambalajları çevresel etki bakımından incelemiyorsa bu görsel tüketiciyi yanıltır. Reklam Kurulu da 16.07.2026 tarihli toplantısında, doğrudan şirket tarafından alınmamış akreditasyon sembollerinin kullanılmasını yanıltıcı buldu. Yönetmeliğin ekindeki listeye göre yetkili otoritelerden gerekli izinleri almadan bir çevresel işaret kullanmak her durumda haksız ticari uygulamadır.

İspat yükü reklam verendedir. Yönetmeliğin 9. maddesine göre doğrulanabilir olgulara ilişkin iddialar bilimsel geçerliliği olan bilgi ve belgelerle kanıtlanır; gerekirse üniversitelerden ya da akredite veya bağımsız kuruluşlardan belge istenir. Beyanı yazmadan önce belgeyi, belgeyi veren kuruluşu ve belgenin hangi ürünü ve aşamayı kapsadığını bir dosyada toplayın.

Reklam Kurulu kılavuzu ve denetim kararları

Çevreye İlişkin Beyanlar İçeren Reklamlar Hakkında Kılavuz, Reklam Kurulu'nun 13.12.2022 tarihli ve 328 sayılı toplantısında ilke kararı olarak kabul edildi. Yönetmeliğe göre Kurul'un yayımladığı kılavuzların hükümleri Yönetmelikle birlikte uygulanır; Kılavuz da kendi hükümlerinin Kanun ve Yönetmeliğe aykırı yorumlanamayacağını yazar. Bakanlık sitesindeki Kılavuz 2023 baskısıdır; 2026 değişikliğiyle eklenen beşinci ve altıncı fıkralar Kılavuz'daki ilkelerle aynı yöndedir.

Çevresel beyan denetimi Yönetmelik değişikliğinden önce de vardı. Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre Reklam Kurulu 11.06.2024 tarihli toplantısında; gıda, giyim ve dayanıklı tüketim sektörlerinden dört şirketin reklamlarındaki "doğa dostu", "iklim dostu" gibi genel beyanların gerekli bilgiler verilmeden ve tüketicide belirsizlik yaratacak biçimde kullanıldığı, iddiaların da ispatlanamadığı gerekçesiyle idari yaptırım uygulanmasına karar verdi.

2026'da da benzer kararlar yayımlandı. 16.07.2026 tarihli toplantıda bir çamaşır deterjanının ambalajında ve sosyal medya paylaşımlarında geçen "Çevre Dostu" ifadesi genel nitelikte bulundu: ürünün hangi aşamada ve hangi kısmıyla çevreye yararlı olduğu belirtilmemiş, iddia ispatlanmamıştı. 13.08.2026 tarihli toplantıda ise bir bebek ıslak mendilinin ürün sayfalarında ve ambalajında yazan "biyobozunur ve gübrelenebilir" beyanının ispatlanamadığına karar verildi.

Birinci kararda durdurma cezası, ikincisinde durdurma ve idari para cezası verildi; iki karar da Kanun'un 63. maddesine ve 77. maddesinin on ikinci fıkrasına dayanır. İki karar da 01.08.2026'dan önce yayımlanan reklamlarla ilgilidir ve değişiklikten önceki hükümlerle verilmiştir.

Çevresel beyana aykırılıkta uygulanabilecek yaptırımlar

6502 sayılı Kanun'un 63. maddesi Reklam Kurulu'na reklamı durdurma, aynı yöntemle düzeltme, idari para cezası, gerekli hâllerde üç aya kadar tedbiren durdurma ve içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararı verme görevini verir; kararları Ticaret Bakanlığı uygular. Kanun'un 77. maddesinin on ikinci fıkrası bu yaptırımların reklam verenlere, reklam ajanslarına ve mecra kuruluşlarına uygulanacağını ve Kurul'un bunları birlikte ya da ayrı ayrı verebileceğini yazar.

Aykırılık internetteyse Kurul içeriğin çıkarılması için bildirimde bulunabilir; içerik bildirime rağmen 24 saat içinde çıkarılmazsa erişimin engellenmesine karar verebilir. İdari para cezasının tutarı Kanun'da mecraya göre belirlenir ve bu yazıda yer almaz. Yönetmeliğe göre aykırı reklamın sonradan düzeltilmesi ya da telafi edilmesi reklam verenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Ürün sayfasındaki çevresel ifadeler için kontrol listesi

Yayındaki ürün sayfalarını, ambalaj görsellerini ve kampanya metinlerini şu maddelerle gözden geçirin:

• İfadeleri Bulun: Ürün adında, açıklamada, görsellerde ve ambalaj fotoğrafında geçen çevresel ifadeleri ve simgeleri listeleyin.
• Genel İfadeye Açıklama: "Çevre dostu", "sürdürülebilir", "yeşil" gibi ifadelerin yanına neyin kastedildiğini yazın.
• Parça ve Aşama: Beyanın ürüne mi ambalaja mı, üretime mi kullanıma mı ait olduğunu belirtin.
• Ölçüm Yöntemi: Yöntemi aynı sayfada anlatın ya da ayrıntının bulunduğu sayfaya bağlantı verin.
• Belge: Her beyan ve logo için belgeyi, belgeyi veren kuruluşu ve belgenin kapsamını bir arada saklayın.
• Logo ve Onay: Kullandığınız çevre logosunun size ya da ürününüze verildiğini ve logoyu verenin neyi incelediğini doğrulayın.
• Gelecek Hedefi: İleriye dönük bir hedefi yalnızca kamuya açık bir strateji belgesine dayanıyorsa yazın.
• Bütün Kanallar: Pazaryeri ilanında ve sosyal medya paylaşımında aynı ifadeyi aynı açıklamayla kullanın.

Uzman desteği gerektiren durumlar

Ürün sayısı fazlaysa, açıklamalar tedarikçiden hazır geliyorsa ya da aynı ürün birden çok pazaryerinde farklı metinlerle satılıyorsa çevresel ifadeleri tek tek bulmak zorlaşır. AdPix, e-ticaret danışmanlığı kapsamında ürün sayfalarındaki ve kampanya metinlerindeki çevresel ifadeleri listeler, her ifadenin yanına dayandığı belgeyi ve kapsadığı aşamayı işletmeyle birlikte yazar ve açıklama gerektiren metinler için düzenleme önerisi hazırlar; metnin hukuki uygunluğuna işletmenin hukuk danışmanı karar verir. Ürün başlıkları ve açıklamaları yeniden yazılacaksa bu iş e-ticaret SEO hizmetinde ürünlerin başlık, açıklama ve görsel alanlarıyla birlikte ele alınır.

Çevresel beyan için diğer rehberler

• E-ticaret danışmanlığı
• E-ticaret SEO
• Yanıltıcı reklam nedir
• Ürün açıklaması nedir
• E-ticaret ürün açıklaması nasıl yazılır
• Ambalaj ve paketleme

Çevresel beyan kuralları hakkında sık sorulan sorular

Ürün sayfasında çevre dostu yazmak yasak mı?

Yasak değildir, ama tek başına ve açıklamasız kullanılamaz. Yönetmeliğin 17. maddesinin beşinci fıkrasına göre çevresel beyan niteliğindeki genel ifadeler, açıklama yapılmadan ya da ürünün çevreye etkisi konusunda belirsizlik yaratacak biçimde kullanılamaz. Ürünün neyinin, hangi aşamada çevreye faydalı olduğu yazılır ve belgeyle ispatlanır.

Çevresel beyanda ölçüm yöntemi nereye yazılır?

Altıncı fıkraya göre ölçüm ya da değerlendirme yöntemine ilişkin açıklayıcı bilgi reklamın yayınlandığı alanda verilir. Alan yetmiyorsa tüketici bir bağlantı ya da uyarı işaretiyle ayrıntılı bilginin bulunduğu internet sayfasına veya açılır ekrana yönlendirilir. Ürün sayfasında bu, açıklama alanı ya da beyanın yanındaki bir bağlantıdır.

Çevre etiketi ya da sertifika logosu kullanmak için ne gerekir?

Logonun dayandığı sertifika ya da onay, yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden ya da akredite veya bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınmış bir belgeyle ispatlanmalıdır. Kılavuz, sertifikanın hangi çevresel etkiyle ilgili olduğunun da reklam alanında ya da bir bağlantıyla açıklanmasını ister.

Çevresel beyan kuralları ne zaman yürürlüğe girdi?

Yönetmelik değişikliği 01.07.2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 01.08.2026'da yürürlüğe girdi; değişiklik metninde geçiş süresi yer almaz. Reklam Kurulu'nun çevresel beyan kılavuzu ise 13.12.2022'de kabul edildi ve hükümleri Yönetmelikle birlikte uygulanır.

Reklam Kurulu yanıltıcı çevresel beyan için hangi kararları verebilir?

6502 sayılı Kanun'un 63. maddesi ve 77. maddesinin on ikinci fıkrasına göre Kurul reklamın durdurulmasına, aynı yöntemle düzeltilmesine, idari para cezasına ve gerektiğinde üç aya kadar tedbiren durdurulmasına karar verebilir. İnternetteki içerik bildirime rağmen 24 saat içinde çıkarılmazsa erişimin engellenmesine de karar verilebilir.