ETGB Nedir?
ETGB, elektronik ticaret gümrük beyannamesinin kısaltmasıdır; e-ticaret gönderisinin ihracatında gümrük idaresine verilen sadeleştirilmiş elektronik beyanı ifade eder.
ETGB Nedir ve Nasıl Düzenlenir?
ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi), e-ticaret yoluyla satılan ve kolaylaştırılmış usule uygun gönderiler için elektronik ortamda verilen beyandır. Beyanda gönderici, alıcı, ürün cinsi, GTİP kodu, adet, değer ve gönderi bilgileri yer alır. Beyan genellikle yetkili bir lojistik ya da posta firması aracılığıyla düzenlenir.
Satıcı açısından işlem şöyle ilerler: sipariş alınır, ürün hazırlanır, gönderi bilgileri firmaya iletilir, beyan elektronik olarak sisteme girilir ve gönderi çıkış gümrüğünden geçer. Süreçteki zorunluluklar ve sınırlar mikro ihracat kapsamında mevzuata bağlıdır; güncel uygulama gümrük idaresinden öğrenilmelidir.
- Beyandaki ürün tanımı faturayla uyumlu olmalıdır.
- Değer ve adet bilgisi gerçeği yansıtmalıdır.
- Beyan numarası gönderi kayıtlarında saklanmalıdır.
ETGB Neden Önemlidir?
ETGB, ihracatın resmî olarak kayıt altına alındığı belgedir. İhracat istisnası ve ilgili vergi işlemleri için çıkış kanıtı olarak değerlendirilir; bu nedenle doğru düzenlenmesi muhasebe ve vergi süreçlerini etkiler. E-ihracat yapan satıcı için hem hukuki hem finansal bir güvencedir.
Hatalı ya da eksik beyan, gönderinin gecikmesine, vergi düzeltmesine ya da cezai işleme yol açabilir. Karar olarak, beyan sorumluluğu devredilse bile bilgilerin doğruluğunu satıcı kontrol etmelidir.
Beyan sonrasında gönderinin çıkış kaydının kapanıp kapanmadığı da izlenmelidir. Çıkışı onaylanmamış bir gönderi için ihracat kanıtı eksik kalabilir. Bu nedenle satıcı, lojistik firmasından beyan ve çıkış bilgilerini düzenli aralıklarla almalı ve sipariş kayıtlarıyla eşleştirmelidir.
ETGB Düzenlenirken Sık Yapılan Hatalar
- Yanlış GTİP kodu kullanmak. Beyan ile ürün uyuşmaz ve gönderi bekler.
- Fatura ile beyan değerinin farklı olması. Denetimde sorun çıkarır.
- Beyan numarasını kaydetmemek. Çıkış kanıtı sonradan bulunamaz.
- Sorumluluğu tamamen firmaya bırakmak. Hatalı veri satıcıya geri döner.
ETGB ile Türkiye’den Hangi Gönderiler İhraç Edilir?
Posta ve hızlı kargo yoluyla yapılan ihracatta beyanı, dolaylı temsil yetkisi verilen hızlı kargo şirketi ya da posta idaresi satıcı adına verir. Tebliğde bu beyanın adı basitleştirilmiş gümrük beyannamesidir (Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ, Seri No: 1, madde 1 ve 3). Bu yolla beyan edilen ihracat eşyasının sınırı brüt 600 kilogram ve 30.000 Avro’dur; sınır 2026 yılının başında 300 kilogram ve 15.000 Avro’dan iki katına çıkarıldı (Seri No: 5, madde 2).
- Tarife Pozisyonu: teşvik, sübvansiyon ya da parasal iadeye konu olacak gönderide on iki haneli GTİP, olmayan gönderide en az dört haneli tarife pozisyonu girilir (madde 10/5).
- Düzeltme Süresi: teşvike konu olmayan gönderinin beyanı uçak kalkışına kadar yapılır ve kalkıştan sonraki 24 saat içinde düzeltilebilir (madde 10/6).
- Ürün Kartı: destekten yararlanacağınız ürünün on iki haneli GTİP’ini kartına yazın ve kargo şirketine bu kodla bildirin.
ETGB Hakkında Sık Sorulan Sorular
ETGB’de hangi bilgiler yer alır?
Gönderici ve alıcı, ürünün cinsi, GTİP kodu, adet, değer ve gönderi bilgileri yer alır.
ETGB’yi kim düzenler?
Genellikle yetkili lojistik ya da posta firması satıcı adına düzenler. Bilgilerin doğruluğu yine satıcıya aittir.
ETGB hangi amaçla saklanır?
İhracatın gerçekleştiğini kanıtlamak ve vergi ile muhasebe işlemlerinde belge olarak kullanmak için saklanır.