JavaScript Nedir?
JavaScript, web sayfalarında tarayıcıda çalışarak etkileşim, içerik güncelleme ve veri alışverişi sağlayan programlama dilidir; Node.js gibi çalışma ortamlarıyla sunucu tarafında da kullanılır.
Diğer Adları: JS
JavaScript Nasıl Çalışır?
MDN’nin tanımıyla JavaScript (JS), en çok web sayfalarında istemci tarafında çalışan dinamik betikler için kullanılan bir programlama dilidir; Node.js, Deno ve Bun gibi çalışma ortamlarıyla sunucu tarafında da sık kullanılır. Tarayıcıda sayfa içeriğini DOM üzerinden değiştirir, fetch ile sunucudan veri alır, veriyi tarayıcıda saklar ve çeşitli arabirimler üzerinden cihazla etkileşime girer.
Dilin standart hâli ECMAScript adını taşır ve Ecma International’ın ECMA-262 belirtimiyle tanımlanır; belirtim sürekli güncellenen bir standarttır.
JavaScript Mağaza Temasında Neyi Yapar?
Sepete eklemeden sonra sayfayı yenilemeden sepet sayısını güncellemek, varyant seçildiğinde fiyatı ve görseli değiştirmek, filtreleri uygulamak, ürün galerisini kaydırmak ve açılır pencereleri yönetmek JavaScript ile yapılır. Analitik, reklam, canlı destek ve yorum gibi üçüncü taraf hizmetler de sayfaya JavaScript betiği olarak eklenir.
Örnek: Bir mağaza ürün sayfasına beş farklı üçüncü taraf betik ekler. Betiklerden biri sayfanın kendi koduyla çakışınca beden seçimi çalışmaz hâle gelir. Betikler tek tek devre dışı bırakılarak sorun bulunur; temel alışveriş işlevi betiklerden bağımsız kurulmuşsa böyle bir çakışma satışı durdurmaz.
JavaScript Kullanımında Dikkat Edilecekler
- Ürün bilgisi, sepete ekleme ve ödeme gibi temel işlevler betik çalışmasa da kullanılabilir kalır; bu yaklaşım ilerlemeli iyileştirme olarak anılır.
- Her yeni üçüncü taraf betik sayfanın yükünü artırır; kullanılmayan betikler kaldırılır.
- Özel kodlanmış açılır menü ve pencerelerde klavye desteği ve ARIA bilgisi betikle sağlanır.
- JavaScript ile oluşturulan içeriğin arama motorlarınca nasıl işlendiği ayrı bir konudur ve JavaScript SEO başlığında ele alınır.
JavaScript Hakkında Sık Sorulan Sorular
JavaScript ile Java aynı dil mi?
Aynı değildir. Adları benzese de JavaScript ve Java ayrı programlama dilleridir.
JavaScript kapalıyken mağaza çalışır mı?
Temel işlevlerin nasıl kurulduğuna bağlıdır. Ürün bilgisi ve sipariş adımları sunucuda oluşturulup sıradan form gönderimiyle çalışıyorsa çalışır; tamamen JavaScript’e bağlıysa çalışmaz.
Mağazaya yeni bir JavaScript betiği eklemeden önce neye bakılır?
Betiğin hangi sayfalarda gerektiği, sayfanın yüklenmesine etkisi, topladığı veri ve çerez izniyle ilişkisi değerlendirilir. Betik önce deneme ortamında ya da tek bir sayfada denenir.