Talep Tahmininde Yönlü Sapma (Forecast Bias) Nedir?

Bir mağaza her pazartesi sonraki haftanın siparişlerini tahmin edebilir. Haftalar kapanırken tahminden gerçekleşen değeri çıkarmakla gerçekleşen değerden tahmini çıkarmak işareti ters çevirir. Her iki hesap kullanılabildiğinden rapor hangi sırayı izlediğini yazar. Örneğin gerçekleşen talep eksi tahmin kullanılırsa pozitif toplam, tahminin toplam talebin altında kaldığını gösterir. Böyle bir fark art arda haftalarda aynı yöndeyse gelecek siparişler için kullanılan varsayımlar incelenir. Tek bir sapma kalıcı eğilim kurmak için yetersiz kalır.

İki haftada da 50 kutu satılan bir ürün için tahminler 30 ve 70 kutu olsun. İlk haftada talep 20 kutu düşük, ikinci haftada 20 kutu yüksek tahmin edilmiştir. İşaretli farkların toplamı sıfır olmasına rağmen mağaza her iki haftanın tedarik kararında da yanılmıştır. Buna karşılık dört hafta boyunca tahmin hep 45, satış hep 50 kutu olsaydı toplam 20 kutu eksik tahmin görülürdü. Bu iki tablo farklı satın alma kararları gerektirir.

Gerçekleşmiş satışları gördükten sonra güncellenen tahmin, siparişi verirken bilinen tahminle aynı değildir. İki hafta teslim süresi olan bir ürün için sipariş kararı sırasında dondurulmuş sürüm saklanır. Kampanya kesinleştiğinde modelin ne bildiği ve satışta ürünün bulunup bulunmadığı işaretlenir. Ürün tükendiği için kasadan satış geçmemişse o günlerin talebi eksik gözlemlenmiştir. Bölgesel sonuçlar birbirini götürebileceğinden mağaza ve ürün grubu ayrımları da korunur.

Stok grubunun ağırlıklı mutlak yüzde hata değeri de izlenirse, toplam fark sıfırken tek tek haftalarda ne kadar yanılma yaşandığı anlaşılabilir. İki ölçüye aynı tarih aralığı uygulanmalıdır.