Bir mağaza adını kesinleştirmeden önce üç yerde uygunluğuna bakılır: .tr alan adı için TRABİS'in alan adı sorgusu, Instagram ve TikTok kullanıcı adları ve TÜRKPATENT'in marka araştırması. Aşağıdaki beş adım bu kontrolleri sıraya koyar. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; tescil kararı için bir marka vekiline ya da avukata danışın.
Beş adımda mağaza adı seçimi
Kontrolleri bir tabloda izlemek, hangi adın neden elendiğini sonradan görmeyi kolaylaştırır. Her aday için ad, alan adı durumu, Instagram ve TikTok durumu, TÜRKPATENT araştırmasında bulunan kayıtlar ve kararınız birer sütun olsun.
- Aday Liste: 10–20 ad yazın. Satacağınız ürünü, müşterinizi ve akılda kalmasını istediğiniz çağrışımı not edin.
- Yazım ve Okunuş: her adın alan adında nasıl yazılacağını belirleyin. Türkçe harfler .tr alan adında kullanılmadığı için "çiçek" gibi bir ad "cicek" olarak yazılır; telefonda söylendiğinde tek türlü yazılabiliyor mu, deneyin.
- Alan Adı: .com.tr ve .tr uygunluğunu TRABİS'in Alan Adı Sorgu sayfasından, .com fikirlerini alan adı oluşturucu ile kontrol edin.
- Sosyal Medya Hesabı: aynı adın Instagram ve TikTok'ta alınıp alınmadığına bakın.
- Marka Ön Araştırması: TÜRKPATENT'te aynı ya da benzer marka kaydı olup olmadığını arayın, ürünlerinizin Nice sınıfını not edin.
Her adayı beş adımdan geçirin ve elenen adı nedeniyle birlikte yazın. Alan adı ve kullanıcı adları ilk başvurana verildiği için üç kontrolden de geçen adda karar verdikten sonra kaydı geciktirmeyin.
Ad listesini yapay zekâyla genişletme
Aday listeyi çoğaltmak için aşağıdaki promptu ChatGPT'ye ya da Gemini'ye yapıştırabilirsiniz. Yapay zekâ bir adın alan adı, kullanıcı adı ya da marka olarak boşta olup olmadığını bilemez ve yanlış bilgi verebilir; önerileri yalnızca aday sayın ve her birini aşağıdaki kontrollerden geçirin.
Bir e-ticaret mağazası için 20 ad öner. Satılacak ürünler: [ürün grubu]. Hedef müşteri: [hedef müşteri]. İstenen çağrışım: [çağrışım]. Her ad en çok [harf sayısı] harf olsun, Türkçe karakter içermesin ve okunduğu gibi yazılsın. Bilinen bir markanın adını ya da ona benzeyen ad önerme. Adların boşta olup olmadığını bilemeyeceğini yanıtın başında belirt.Promptun başka e-ticaret işleri için örnekleri e-ticaret için ChatGPT promptları yazımızdadır.
.tr alan adının kuralları
.tr uzantılı alan adlarını TRABİS yönetir. TRABİS'in sık sorulan sorular sayfasına göre kurallar şöyledir:
| Kural | TRABİS'e Göre |
|---|---|
| Yapı | "a.b.tr" (ornek.com.tr gibi) ve "a.tr" (ornek.tr gibi) |
| Kullanılabilir Karakterler | Yalnız harfler (a-z), rakamlar (0-9) ve tire |
| Uzunluk | En az 2, en fazla 63 karakter |
| Tire | Başta ya da sonda olamaz; 3. ve 4. karakter birlikte tire olamaz |
| Tahsis | Belgesiz alan adlarında ilk gelen ilk alır; rezerve edilemez |
| Süre | Bir defada en az 1, en fazla 5 yıl |
TRABİS'e göre com.tr, net.tr ve org.tr alan adları TRABİS'in faaliyete geçmesinden sonra belgesiz olarak, ilk gelen ilk alır kuralıyla tahsis edilir; "a.tr" yapısındaki alan adları da aynı kuralla alınabilir. Ad, başkasına tahsisli olmamalı ve tahsise kapalı adlar listesinde (TAKAL) bulunmamalıdır. Şehir adları ile banka, finans, bakanlık gibi sözcükler tahsisi kısıtlı adlar listesindedir (TAKIL).
Uygunluğu görmek için TRABİS'in Alan Adı Sorgu (whois) sayfasında alan adını uzantısıyla birlikte yazıp Uygunluğu Kontrol Et'e basın. Başvuru, TRABİS'in listesindeki kayıt kuruluşlarından biri üzerinden yapılır ve ücret kayıt kuruluşuna ödenir. AdPix'in alan adı oluşturucusu .com ve .net için sorgu yapar, .com.tr alan adlarını sorgulamaz; "kayıtlı görünmüyor" sonucu da alan adının boşta olduğunu kesinleştirmez.
Markanızla aynı ya da benzer bir alan adı başkası tarafından alınmışsa TRABİS'in uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvurulabilir. Bunun için üç şartın birlikte sağlandığının ileri sürülmesi gerekir: alan adının markanızla aynı ya da benzer olması, sahibinin bu adla yasal bir hakkı ya da bağlantısı olmaması ve alan adının kötü niyetle alınmış ya da kullanılıyor olması.
Instagram ve TikTok kullanıcı adı
Instagram, kullanıcı adlarının talep eden ilk kişiye verildiğini ve rezerve edilemediğini belirtir. İstediğiniz ad aktif görünmeyen bir hesapta olsa da Instagram adın başka bir sürümünü seçmenizi önerir: ada nokta, rakam, alt çizgi ya da kısaltma eklemek gibi. Bir hesap tescilli markanızı insanları yanıltacak ya da kafa karıştıracak biçimde kullanıcı adı olarak kullanıyorsa Instagram'a ticari marka ihlali şikayeti yapılabilir.
TikTok'ta hesabın hem bir takma adı hem de bir kullanıcı adı vardır; profil bağlantısını @ ile başlayan kullanıcı adı oluşturur. Adın boşta olup olmadığını uygulamada Profil, Profili düzenle ve Kullanıcı adı adımlarıyla açılan alana yazarak görebilirsiniz. TikTok, alınmış ya da askıya alınmış veya devre dışı bırakılmış bir hesaba ait adın hemen kullanılamayabileceğini belirtir.
TikTok'a göre kullanıcı adı 2 ila 24 karakterden oluşur ve yalnızca harf, rakam, alt çizgi ve nokta içerebilir; nokta ile bitemez. Kullanıcı adı 30 günde bir değiştirilebilir, değiştirildiğinde profil bağlantısı da değişir ve bırakılan ad kısa bir süre başka bir hesaba eklenemez.
TRABİS tireye izin verir ama nokta ve alt çizgiye vermez; TikTok ise nokta ve alt çizgiye izin verir, tire onun listesinde yoktur. Alan adında ve sosyal hesaplarda aynı yazımı kullanmak istiyorsanız yalnızca harf ve rakamdan oluşan bir ad seçin.
TÜRKPATENT'te marka ön araştırması
TÜRKPATENT'in marka başvuru kılavuzuna göre başvurudan önce, tescili istenen ibarenin başkası adına tescile ya da başvuruya konu olup olmadığına ilişkin ön araştırma yapılabilir ve bu araştırma Kurumun internet sitesinden ücretsiz yapılır. Kurumun ana sayfasındaki Araştırma Yap bölümünde Marka sekmesi seçilir, Marka Adı ya da Başvuru Sahibi alanı doldurulur ve Araştırma Yap düğmesine basılır.
Marka başvurusunda mallar ve hizmetler Nis (Nice) Anlaşması'na göre sınıflandırılır: mallar 34, hizmetler 11 sınıftadır ve başvuru, faaliyet gösterilecek sektörün mal ve hizmetleri gözetilerek yapılır. TÜRKPATENT, aynı sınıfta yer almanın benzer olmaya, farklı sınıfta yer almanın da benzer olmamaya karine sayılmadığını belirtir. Sınıf listesi Kurumun Marka (NICE) Sınıflandırma sayfasındadır; Kurum, bir mal ya da hizmetin sınıfını Türkçe aramak için EUIPO'nun TMCLASS uygulamasını da gösterir.
Kılavuza göre başvuru Kurumca şekli yönden ve mutlak ret nedenleri bakımından incelenir, ardından Resmi Marka Bülteni'nde yayımlanır ve yayına iki ay içinde itiraz edilebilir. Tescil, sahibine tescil kapsamındaki aynı ya da benzer mal ve hizmetlerde karıştırılma ihtimali olan işaretlerin izinsiz kullanımını önleme hakkı verir; koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve yenilenebilir. Kavramın kısa tanımı marka tescili sözlük maddemizdedir.
Bu yazı hukuki danışmanlık değildir. Ön araştırma başvurunun sonucunu göstermez; benzerlik değerlendirmesi ve tescil kararı için bir marka vekiline ya da avukata danışın. TÜRKPATENT'in sitesinde Patent/Marka Vekilleri bölümü bulunur.
Ne zaman uzman desteği almalı
Ad ve alan adı belirlendikten sonra mağazanın kurulumu başlar: altyapı seçimi, tasarım, ürün ve kategori hazırlığı, ödeme, kargo, ölçüm ve yayına alma. AdPix bu adımları e-ticaret kurulum hizmetinde mağazanın ürün sayısına, altyapısına ve satış kanallarına göre planlar. Marka tescili ve benzerlik değerlendirmesi bu hizmetin kapsamında değildir; bu iş için marka vekiline başvurun.
İlgili sayfalar
Mağaza adı bulma hakkında sık sorulan sorular
.com.tr alan adı almak için belge gerekir mi?
TRABİS'e göre com.tr, net.tr ve org.tr alan adları TRABİS'in faaliyete geçmesinden sonra belgesiz olarak, ilk gelen ilk alır kuralıyla tahsis edilir. İlk gelenin tespitinde başvurunun TRABİS'e ulaştığı zaman kaydı esas alınır; alan adı rezerve edilemez.
Alan adında Türkçe karakter kullanılabilir mi?
TRABİS'in kuralına göre .tr uzantılı alan adının ad kısmı yalnızca a-z harfleri, 0-9 rakamları ve tireden oluşur. Ç, ğ, ı, ö, ş ve ü bu listede yer almaz; bu harfleri taşıyan bir mağaza adı alan adında c, g, i, o, s ve u ile yazılır.
Instagram'da istediğim kullanıcı adı alınmışsa ne yapabilirim?
Instagram, kullanıcı adlarının talep eden ilk kişiye verildiğini ve rezerve edilemediğini belirtir; ada nokta, rakam, alt çizgi ya da kısaltma eklemeyi önerir. Bir hesap tescilli markanızı insanları yanıltacak biçimde kullanıyorsa ticari marka ihlali şikayeti yapılabilir.
TÜRKPATENT'te marka araştırması ücretli mi?
TÜRKPATENT'in marka başvuru kılavuzuna göre başvurudan önce Kurumun internet sitesinden ücretsiz ön araştırma yapılabilir. Ön araştırma başvurunun sonucunu göstermez; benzerlik değerlendirmesi ve tescil kararı için bir marka vekiline ya da avukata danışın.
Nice sınıfı nedir?
Marka başvurusunda mallar ve hizmetler Nis (Nice) Anlaşması'na göre sınıflandırılır; mallar 34, hizmetler 11 sınıftadır. TÜRKPATENT'e göre aynı sınıfta olmak benzerliğe, farklı sınıfta olmak da benzer olmamaya karine sayılmaz.
Etiketler
- Mağaza Adı
- Alan Adı
- Marka Tescili
- TÜRKPATENT
- Sosyal Medya Hesabı
