Çerez (Cookie) Nedir?
Çerez (cookie), bir web sitesinin kullanıcının oturumunu, tercihlerini ve davranışını hatırlamak için tarayıcıda sakladığı ve sunucuyla paylaştığı küçük veri dosyasıdır.
Diğer Adları: Cookie, HTTP Cookie
Çerez (Cookie) Nasıl Çalışır?
Çerez, bir web sitesinin ziyaretçinin tarayıcısına yerleştirdiği küçük metin dosyasıdır; site sonraki ziyaretlerde bu dosyayı okuyarak kullanıcıyı tanır, oturumunu sürdürür ve tercihlerini hatırlar. Ziyaret edilen sitenin yerleştirdiği çerez birinci taraf, reklam ya da analiz hizmeti gibi başka bir alan adının yerleştirdiği üçüncü taraf çerezidir.
İşlevlerine göre dört grup vardır:
- Zorunlu çerezler: oturum, sepet ve güvenlik için gerekir; site onlarsız çalışmaz.
- Tercih çerezleri: dil ve para birimi gibi seçimleri hatırlar.
- Analitik çerezler: ziyaret sayısını ve davranışı ölçer (GA4 gibi).
- Reklam çerezleri: kullanıcıyı siteler arasında izleyip reklam ve yeniden pazarlama için kullanılır.
Oturum çerezi tarayıcı kapanınca silinir, kalıcı çerez belirlenen süre boyunca kalır. Tarayıcıların üçüncü taraf çerezlerini kısıtlaması reklam ölçümünü etkilemektedir.
Çerez İzni ve Ölçüm Nasıl Birlikte Yönetilir?
E-ticarette çerez yönetimi izin almak ile izne göre etiket çalıştırmayı birleştirir: izin penceresindeki seçim kaydedilir ve etiket yöneticisi bu seçime göre analiz ve reklam etiketlerini açar ya da kapatır.
İzin oranı = (İzin veren ziyaretçi / İzin penceresi gösterilen ziyaretçi) x 100
Örnek: Bir ay içinde 50.000 ziyaretçiye izin penceresi gösterilmiş ve 30.000’i analiz ve reklam çerezine izin vermişse izin oranı %60’tır. Geri kalan %40’ın davranışı GA4 ve reklam platformlarında görünmez; bu kayıp raporlarda düşük oturum ve dönüşüm sayısı olarak yansır.
Google’ın onay modu izin sonucunu etiketlere iletir; izin verilmediğinde kişisel tanımlayıcısız sinyaller gönderilir.
Çerez E-Ticarette Neden Önemlidir?
E-ticaret çerezsiz çalışamaz: sepet içeriği, giriş durumu ve ödeme akışı çerezlere dayanır. Reklam ve analiz çerezleri Google Ads, Meta ve GA4 gibi araçların ölçümünü ve remarketing kitlelerini besler; izin oranı düştükçe kanal raporları, kitleler ve dönüşüm verisi eksilir, reklam platformları daha az veriyle öğrenir.
Zorunlu olmayan çerezler için bir çerez yönetim aracı (izin bildirimi) kullanılır: kabul ve ret eşit görünürlükte sunulur, seçim kategorilere göre yapılabilir ve sonradan değiştirilebilir. Kısa, açık, dürüst ve sayfa yüklemesini engellemeyen bir pencere izin oranını da artırabilir.
Ölçüm kaybını azaltmak için sunucu taraflı gönderim, onay moduna uyumlu etiket yapılandırması ve birinci taraf veri toplama (üyelik, e-posta) birlikte kullanılır.
Çerezlerde ve Çerez İzninde Sık Yapılan Hatalar
- Etiketleri izinden bağımsız çalıştırmak. Pencere yalnızca bilgilendirme olarak kalır; izinsiz analiz ve reklam çerezi mevzuata aykırı olabilir.
- İzin penceresini yanıltıcı tasarlamak. Ret seçeneğini gizlemek izni geçersiz kılabilir.
- İzin oranını izlememek. Ölçüm kaybının ölçeği bilinmez.
- Seçimi hatırlamamak. Kullanıcı her ziyarette yeniden soruyla karşılaşır.
- Çerez politikasını güncellememek. Kullanılan araçlar değiştiğinde metin eski kalır.
Çerez (Cookie) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çerez izni zorunlu mu?
KVKK ve ilgili rehber, zorunlu olmayan çerezler (analiz ve reklam) için aydınlatma ve açık rıza ister; zorunlu çerezler için izin alınması gerekmez. Güncel hukuki gereklilikler uzmanından teyit edilmelidir.
Çerezleri kabul etmezsem reklam ölçümü tamamen durur mu?
Site temel işlevleriyle çalışır, ama kişiselleştirme ve yeniden pazarlama kısıtlanır. Ölçüm tamamen durmaz: platformlar bu sinyallerle eksik veriyi modelleyerek tamamlamaya çalışır, ancak bu doğrudan ölçümün yerini tutmaz.