Form Doğrulama (Form Validation) Nedir?

Tarayıcıda zorunlu alanlar required özniteliğiyle, e-posta, sayı ve tarih gibi biçimler uygun alan türleriyle, uzunluk ve aralık sınırları ise min, max ve maxlength gibi özniteliklerle denetlenir. W3C, doğrulamanın farklı yazım biçimlerine olabildiğince esnek davranmasını önerir; telefon numarası ve posta kodu farklı biçimlerde yazılabilir ve yalnızca sayı kabul eden bir alan geçerli girişleri reddedebilir.

Tarayıcıdaki doğrulama kullanıcıya zaman kazandırır ama güvenlik sağlamaz: kolayca atlatılabilir ve veri sunucuya ulaşmadan değiştirilebilir. Bu nedenle aynı denetim sunucuda da yapılır.

Her alanın görünür ve alana bağlı bir etiketi olur; label öğesinin for değeri alanın id değeriyle birebir eşleşir. Görsel olarak gizlenen etiket yalnızca alanın amacı çevresinden açıkça anlaşılıyorsa kullanılır; title özniteliğine dayanmak güvenilir değildir. Zorunlu alanlar yalnızca yıldız ya da renkle değil, “(zorunlu)” gibi görünür bir metinle de belirtilir.

Etiket, onay kutusu ve seçenek düğmelerinde alanın sağında, diğer alanlarda solunda ya da üstünde durur. Üstte duran etiket yatay kaydırma ihtiyacını azalttığı için dar ekranlarda ve az gören kullanıcılar için kolaylık sağlar.

Hata mesajı alanın hemen yanında, sorunun ne olduğunu ve nasıl düzeltileceğini söyleyen metinle verilir; kırmızı çerçeve ya da simge tek başına yetmez. Gönderimden sonra birden fazla hata varsa formun üstünde her hatayı ilgili alana bağlayan bir hata özeti gösterilir, odak ilk hatalı alana taşınır ve sayfa başlığı hatayı bildirir. Alan ile hata metni aria-describedby ile bağlandığında ekran okuyucu hatayı alanla birlikte okur.

Örnek: Teklif formunda telefon alanı boş bırakıldığında alan yalnızca kırmızı çerçeveyle işaretlenirse renkleri ayırt edemeyen ya da ekran okuyucu kullanan kişi neyin eksik olduğunu anlamaz. Alanın altına “Telefon numaranızı yazın.” metni eklenir ve aynı kontrol sunucuda da tekrarlanır.