GS1 DataMatrix Nedir?
GS1 DataMatrix, GTIN’in yanında parti numarası, seri numarası ve son kullanma tarihi gibi bilgileri GS1 uygulama tanımlayıcılarıyla küçük bir alanda taşıyan iki boyutlu GS1 barkodudur.
Diğer Adları: GS1 Data Matrix
GS1 DataMatrix Nasıl Çalışır?
GS1 DataMatrix, GS1’in standartlarını yayımladığı beş iki boyutlu barkoddan biridir. Bütün GS1 anahtarlarını ve ek veri alanlarını taşıyabilir; veriyi GS1 eleman dizisi sözdizimiyle, yani her alanı bir uygulama tanımlayıcısıyla başlatarak saklar. Okuyucu bu sayede ürün numarasını, partiyi ve tarihi ayrı alanlar olarak alır.
Örnek: Bir kozmetik markası ürün kutusuna GTIN (01), parti numarası (10) ve son kullanma tarihi (17) içeren bir GS1 DataMatrix basar. Depoda kod okutulduğunda ürün, parti ve tarih ayrı alanlar olarak sisteme düşer; geri çağırma gerektiğinde hangi partinin hangi siparişle gittiği bulunur.
GS1 DataMatrix ile QR Kod Arasındaki Fark
GS1’e göre en çok bilinen iki boyutlu iki GS1 barkodu, GS1 Digital Link adresini taşıyan QR kod ile GS1 DataMatrix’tir; ikisi de GTIN ile birlikte son kullanma tarihi ya da seri numarası gibi bilgileri saklayabilir. QR kod veriyi web adresi biçiminde taşır ve tüketicinin telefonla okuttuğunda çevrim içi ürün bilgisine ulaşmasını sağlayabilir; GS1 DataMatrix ise veriyi eleman dizisi olarak taşır.
GS1 DataMatrix sağlık sektöründe yaygın biçimde kullanılır. Sağlık uygulamalarında ürünün üzerine Digital Link adresi basılmaz; mobil uygulama DataMatrix’teki veriyi okuyup Digital Link adresine çevirebilir.
GS1 DataMatrix Kullanımında Dikkat Edilecekler
- Kodun hangi alanları (GTIN, parti, tarih, seri numarası) taşıyacağı baştan belirlenir.
- Basılan kodun okunabilirliği doğrulanır; GS1’in iki boyutlu barkod doğrulama kılavuzu bu iş için hazırlanmıştır.
- Kodun yanında insanın okuyabileceği metin de yer alır; bu metnin düzeni için de GS1 kılavuzu vardır.
- Perakende kasasında hangi barkodun okunacağı, satış yapılan perakendeciyle netleştirilir.
GS1 DataMatrix Türkiye’de İlaç Kutularında Nasıl Kullanılır?
Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği, ilaç kutusundaki karekodu ürünü tekilleştiren datamatriks tipinde iki boyutlu kod olarak tanımlar; İlaç Takip Sistemi her kutunun tedarik zincirindeki hareketlerini bu kodla izler (madde 4). Karekod Küresel Ticari Ürün Numarası, parti numarası, sıra numarası ve son kullanma tarihinden oluşur; ürün numarası ile sıra numarası birlikte kutuyu benzersiz yapar ve sistem aynı ikiliye sahip ikinci bir kaydı kabul etmez (madde 16/2).
- Sıra Numarası: karekod basılan her üründe aynı ürün numarasıyla aynı sıra numarasını ikinci kez üretmeyin; baskıdan önce numara listesini tekrar denetiminden geçirin.
GS1 DataMatrix Hakkında Sık Sorulan Sorular
GS1 DataMatrix her DataMatrix koduyla aynı mıdır?
Hayır. GS1 DataMatrix veriyi GS1 uygulama tanımlayıcılarıyla düzenlenmiş biçimde taşır. Bu düzen olmadan basılan bir kod, GS1 sisteminde okunacak alanları taşımaz.
Perakende ürünlerinde GS1 DataMatrix kullanılır mı?
GS1’e göre iki boyutlu barkodlar sağlık sektöründe yaygındır ve perakendede kullanılmaya başlanmıştır. Kasada hangi barkodun okunacağı perakendeciyle birlikte belirlenir.