Toplam Varış Maliyeti (Landed Cost) Nedir?
Toplam varış maliyeti (landed cost), bir ürünün yurt dışındaki alıcının kapısına ulaştığında oluşan toplam bedelidir; ürün fiyatını, sigortayı, navlunu, gümrük vergisini, diğer vergileri ve ücretleri birlikte kapsar.
Toplam Varış Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
ABD Uluslararası Ticaret İdaresi’nin ihracat rehberindeki adımlar şöyle özetlenebilir:
- Ürünün alıcı ülkedeki gümrük tarife kodu (Armonize Sistem, HS kodu) bulunur.
- Bu koda göre alıcı ülkenin gümrük vergisi ve ürünün yararlanabileceği en uygun tarife belirlenir.
- Gümrük ücreti, katma değer vergisi ya da yerel satış vergisi gibi diğer vergi ve ücretler araştırılır.
- Vergilerin hangi değer üzerinden hesaplandığı belirlenir; birçok ülke ürün bedeli, sigorta ve navlunu kapsayan CIF değerini esas alır.
- Vergi ve ücretleri satıcının mı alıcının mı ödeyeceği satış sözleşmesindeki Incoterms kuralına göre netleştirilir.
Oranlar ülkeye, ürüne ve ticaret anlaşmasına göre değişir; hesap her ülke için güncel tarife kaynağından ya da gümrük müşavirinden yapılır.
Toplam Varış Maliyeti ile Ürün Fiyatı Farkı
Ürün fiyatı satıcının faturasındaki bedeldir. Toplam varış maliyeti ise alıcının ürünü teslim aldığında katlandığı toplam tutardır; navlun, sigorta, vergi ve ücretlerle ürün fiyatından belirgin biçimde yüksek olabilir. Alıcılar pazarlıkta bu bilgiyi sıkça ister ve satıcı bunu proforma faturada verebilir.
Örnek: Bir mağaza Avrupa’daki bir müşteriye ürün satar. Ürün bedeli, sigorta ve navlun toplanarak CIF değeri bulunur; gümrük vergisi bu değer üzerinden, katma değer vergisi de CIF değeri ile gümrük vergisinin toplamı üzerinden hesaplanır. Toplam varış maliyeti bu kalemlerin toplamıdır.
Toplam Varış Maliyeti E-İhracatta Neden Önemlidir?
Vergi ve ücretleri kimin ödeyeceği müşteriye açıkça yazılmazsa alıcı teslimatta beklemediği bir ödemeyle karşılaşabilir. Satıcı bu kalemleri kendisi üstleniyorsa fiyatlandırmaya ve kâr hesabına dahil eder; alıcı ödeyecekse ürün ve ödeme sayfasında bilgilendirme yapılır.
Düşük hacimli gönderilerde süreç mikro ihracat kurallarına göre farklılaşabilir; vergi ve ücretlerin kapsamı her hedef ülke için ayrıca kontrol edilir.
Toplam Varış Maliyeti Hakkında Sık Sorulan Sorular
Toplam varış maliyeti ile gümrük vergisi aynı şey mi?
Değil. Gümrük vergisi toplam varış maliyetinin kalemlerinden biridir; toplam maliyet ürün fiyatı, sigorta, navlun, diğer vergi ve ücretleri de kapsar.
Toplam varış maliyetindeki vergileri kimin ödeyeceği nasıl belirlenir?
Satış sözleşmesindeki Incoterms kuralı, vergi ve ücretlerin satıcıda mı alıcıda mı kalacağını belirler. Satıcı üstleniyorsa bu kalemleri fiyata ve kâr hesabına katar; alıcı ödeyecekse ürün ve ödeme sayfasında açıkça bilgilendirilir, aksi hâlde teslimatta beklemediği bir ödemeyle karşılaşabilir.