Trafik Kaynağı ve Aracı (Source / Medium) Nedir?
Trafik kaynağı ve aracı (source / medium), bir ziyaretin nereden geldiğini (google, facebook.com, bülten adı) ve hangi tür trafikle geldiğini (organic, cpc, email, referral) birlikte gösteren GA4 boyut çiftidir.
Diğer Adları: Kaynak / Araç
Trafik Kaynağı ve Aracı Nasıl Belirlenir?
Kaynak, kullanıcıyı siteye yönlendiren platformu, siteyi ya da kampanyayı tanımlar: google, facebook.com, bahar_bulteni ya da adresi yazarak gelenler için direct. Araç ise trafiğin türünü sınıflar: ücretsiz arama için organic, ücretli arama için cpc, yönlendiren site için referral, e-posta için email, doğrudan trafik için none. GA4 ikisini “kaynak / araç” biçiminde tek boyut olarak da gösterir: google / organic, google / cpc gibi.
Değerler iki yoldan gelir. Google Ads gibi bağlı reklam hesaplarında otomatik etiketleme (GCLID) kaynağı ve aracı kendisi doldurur. Diğer kanallarda bağlantının sonuna eklenen UTM parametreleri (utm_source, utm_medium) kullanılır; parametre yoksa değer yönlendiren adresten çıkarılır.
Trafik Kaynağı ve Aracı ile Kanal Grubu Arasındaki Fark
Kanal grubu, kaynak ve araç değerlerini kurallarla geniş kanallara toplar: Organic Search, Paid Search, Email gibi. Kaynak / araç ise bu toplamanın ham verisidir ve kanalın içindeki ayrıntıyı gösterir. Araç değeri tutarsız yazılırsa ziyaret yanlış kanala düşer ya da atanmamış kalır.
GA4’te aynı çift üç kapsamda okunur: oturumu başlatan kaynak (oturum kaynağı / aracı), kullanıcıyı ilk getiren kaynak (ilk kullanıcı kaynağı / aracı) ve anahtar olaya atfedilen kaynak. Aynı rapor, seçilen kapsama göre farklı sonuç verir.
Trafik Kaynağı ve Aracı Verisini Bozan Hatalar
- Büyük ve Küçük Harf Farkı: Değerler harfe duyarlıdır; “Instagram” ve “instagram” iki ayrı kaynak olur.
- Eksik Parametre: Yalnızca utm_source yazılırsa diğer alanlar “(not set)” görünür; kaynak, araç ve kampanya birlikte yazılır.
- Site İçi Bağlantıda UTM: Sitenin kendi banner’ına UTM eklemek yeni bir kaynak kaydı oluşturur ve ziyaretçinin asıl kaynağını gizler.
- Kaynak Sözcüğünün Öbür Anlamları: Buradaki kaynak, bir yazının dayandığı belge ya da raporun veri kaynağı değildir; yalnızca ziyaretin geldiği yeri anlatır.
Örnek: Otomatik etiketlemesi açık bir Google Ads hesabından gelen ziyaret google / cpc, aynı arama sonucundaki ücretsiz sonuçtan gelen ziyaret google / organic olarak görünür. İkisi aynı kaynakta, farklı araçtadır; ücretli ve ücretsiz aramanın katkısı bu ayrımla okunur.
Trafik Kaynağı ve Aracı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kaynak ile araç arasındaki fark nedir?
Kaynak ziyaretin geldiği yeri, araç ise trafiğin türünü söyler. Aynı kaynak, örneğin google, hem organic hem cpc aracıyla gelebilir.
Trafik kaynağı ve aracı neden “(not set)” görünür?
UTM parametrelerinin bir bölümü eksik yazıldığında ya da kaynak bilgisi Analytics’e ulaşmadığında görülür. Google, her bağlantıda utm_source, utm_medium ve utm_campaign parametrelerinin birlikte kullanılmasını önerir.