Return On Investment / ROI (Yatırımın Geri Dönüşü) Nedir?
Return On Investment (ROI, yatırımın geri dönüşü), bir yatırımın maliyetine karşı ne oranda kazanç getirdiğini gösteren metriktir. Gelirden yatırım ve ürün maliyeti düşülür, kalan tutar bu iki maliyetin toplamına bölünür: 200 ₺ yatırım ve 800 ₺ ürün maliyetiyle 1.600 ₺ gelir %60 ROI demektir.
ROI (Yatırımın Geri Dönüşü) Nasıl Hesaplanır?
ROI (Return On Investment), bir yatırımın maliyetine kıyasla ne kadar net kâr bıraktığını yüzde olarak gösterir. Gelirden değil, gelirden bütün maliyetler düşüldükten sonra kalan net kârdan hesaplanır.
ROI = (Gelir - Toplam maliyet) / Toplam maliyet x 100
Örnek: Bir kampanya 80.000 ₺ gelir getirmiş olsun. Reklam harcaması 20.000 ₺, ürün maliyeti 35.000 ₺, komisyon ve kargo 10.000 ₺ ise toplam maliyet 65.000 ₺, net kâr 15.000 ₺’dir. ROI = 15.000 / 65.000 = %23,1’dir. Aynı kampanyanın ROAS’ı 80.000 / 20.000 = 4’tür.
ROI sıfırın altındaysa yatırım kendini geri ödememiştir. Hesapta hangi maliyetlerin dahil edildiği baştan belirlenmelidir; reklam yönetim ücreti, ambalaj ve iade maliyeti gibi kalemler eksik bırakıldığında ROI olduğundan yüksek çıkar.
ROI E-Ticarette Neden Önemlidir?
ROI, bir yatırımın gerçekten kazandırıp kazandırmadığını söyleyen ölçüdür; ROAS ise yalnızca reklamın gelir verimliliğini gösterir. ROAS’ı 4 olan kampanya, ürün maliyeti ve komisyon yüksekse negatif ROI üretebilir.
Karar açısından ROI, farklı yatırımları aynı ölçüyle karşılaştırmayı sağlar: yeni bir kategoriye stok yatırımı, reklam bütçesi artışı, site yenileme ya da kargo anlaşması aynı çerçevede tartılır.
Zaman da hesaba katılır. Stok yatırımında para aylarca bağlı kalıyorsa yüksek ROI’ye rağmen nakit akışı sıkışabilir.
ROI Hesabında Sık Yapılan Hatalar
- ROAS ile karıştırmak. ROAS geliri, ROI net kârı ölçer.
- Maliyetleri eksik almak. İade, paketleme, komisyon ve ödeme giderleri hesaba girmezse ROI şişer.
- Süreyi unutmak. Aynı ROI iki ayda gelen yatırımla iki yılda gelen yatırım için aynı değildir.
- Tek dönemle sonuç çıkarmak. Yeni müşteri edinen kampanya ilk ayda negatif görünüp sonraki aylarda geri dönebilir.
Return On Investment / ROI Hakkında Sık Sorulan Sorular
ROI nasıl hesaplanır?
Gelirden toplam maliyet çıkarılır, sonuç toplam maliyete bölünüp 100 ile çarpılır. 65.000 ₺ maliyetle 15.000 ₺ net kâr elde eden yatırımın ROI’si yaklaşık %23’tür.
ROI ile ROAS arasındaki fark nedir?
ROAS reklam gelirini reklam harcamasına böler; ROI ise tüm maliyetler düşüldükten sonraki net kârı yatırıma oranlar. ROAS yüksek olsa da ROI negatif çıkabilir.
İyi bir ROI yüzde kaç olmalı?
Sabit bir eşik yoktur; yatırımın riskine, süresine ve alternatif kullanım maliyetine göre belirlenir. En az sıfırın üzerinde olması ve nakit akışını bozmaması gerekir.