Sezonluk Stok Planlaması Nedir?
Sezonluk stok planlaması, yılın belirli dönemlerinde artan ya da azalan talebe göre ne kadar ürünün ne zaman satın alınacağını önceden belirleme sürecidir.
Sezonluk Stok Planlaması Nasıl Yapılır?
Sezonluk stok planlaması, geçmiş dönem satış verisini ve gelecek tahminini birleştirir. Önce önceki yılların aynı dönemlerindeki satış hacmi çıkarılır, büyüme ya da düşüş eğilimi eklenir ve kampanya planı göz önüne alınır. Ardından tedarik süresi geriye doğru işletilerek ne zaman sipariş verilmesi gerektiği bulunur.
Plan; ürün, kategori ve kanal bazında hazırlanır. Talep tahmini, tedarik süresi ve güvenlik stoğu planın temel girdileridir. Sezon sonunda kalan stok için de önceden bir eritme planı yapılır.
- Geçmiş yıl satış verisi ve eğilim
- Kampanya ve takvim planı
- Tedarik süresi ve sipariş tarihi
Sezonluk Stok Planlaması Neden Önemlidir?
Sezon dönemlerinde eksik stok satış kaybı, fazla stok ise sezon sonunda indirim ve nakit sıkışması demektir. İki yönlü risk, plan olmadan yönetilemez. Özellikle kampanya takvimi ve özel günler öncesinde stoğun hazır olması gerekir.
Plan, nakit akışını da etkiler; sezon öncesi büyük alımlar nakit gerektirir. Bu nedenle plan nakit akışı ile birlikte hazırlanmalıdır. Karar noktası, ilk siparişi tahminin güvenli bir bölümü kadar vermek ve sezon içinde satışa bakarak ek sipariş açmaktır.
Tedarikçinin ek sipariş kabul edip etmeyeceği önceden öğrenilmelidir; aksi hâlde ek talep karşılanamaz.
Sezon boyunca plan ile gerçekleşenin karşılaştırılması, hafta hafta yapılmalıdır. Sapma erken görülürse ek sipariş ya da kampanya ile düzeltme mümkün olur; geç görülürse yalnızca sezon sonu indirimi kalır.
Sezonluk Stok Planlamasında Sık Yapılan Hatalar
- Tüm tahmini tek seferde sipariş etmek. Yanlış tahmin büyük stok yükü bırakır.
- Tedarik süresini atlamak. Ürün sezon başladıktan sonra gelir.
- Sezon sonu planını yapmamak. Kalan stok değer kaybeder.
- Kampanya etkisini hesaba katmamak. Talep yanlış tahmin edilir.
Sezonluk Stok Planlaması Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sezonluk stok planlamasında ilk sipariş ne kadar verilmelidir?
Tahminin tamamı tek seferde değil, güvenli bir bölümü kadar sipariş edilir; sezon içinde satışa bakılarak ek sipariş açılır. Bunun için tedarikçinin ek sipariş kabul edip etmeyeceği önceden öğrenilir.
Planlamada hangi veri kullanılır?
Geçmiş satış verisi, büyüme eğilimi, kampanya takvimi, tedarik süresi ve nakit durumu kullanılır.
Sezon sonunda kalan stok ne yapılır?
İndirim, paket, kampanya ya da bir sonraki sezona aktarma ile yönetilir; plan sezondan önce hazırlanmalıdır.