Güvenlik Stoğu Nedir?
Güvenlik stoğu, talebin beklenenden fazla olması ya da tedarikin gecikmesi durumunda stoksuz kalmamak için normal ihtiyacın üzerinde tutulan ek stok miktarıdır.
Güvenlik Stoğu Nasıl Hesaplanır?
Stok planı ortalama satış ve ortalama tedarik süresine göre yapılır. Gerçekte ise satış bazı günler ortalamanın üzerine çıkar ve tedarikçi bazen geç teslim eder. Güvenlik stoğu bu belirsizlik için ayrılan tampondur. Hesaplanırken ortalama değerler yerine en kötü durum ile ortalama durum arasındaki fark esas alınır.
Güvenlik stoğu = (En yüksek günlük satış x En uzun tedarik süresi) - (Ortalama günlük satış x Ortalama tedarik süresi)
Örnek: Ortalama günlük satış 20, en yüksek günlük satış 30 adet; ortalama tedarik süresi 10, en uzun tedarik süresi 12 gündür. Güvenlik stoğu = 30 x 12 - 20 x 10 = 360 - 200 = 160 adettir.
Güvenlik stoğu, yeniden sipariş noktasına eklenir: yeniden sipariş noktası = ortalama günlük satış x ortalama tedarik süresi + güvenlik stoğu. Böylece stok güvenlik düzeyine inmeden yeni sipariş verilmiş olur. Bu hesap için yeniden sipariş noktası sayfasına bakılabilir.
Güvenlik Stoğu E-Ticarette Neden Önemlidir?
Güvenlik stoğu, satış kaybıyla stok maliyeti arasında denge kurar. Çok düşük tutulursa stok tükenmesi yaşanır: satış kaçar, reklam harcaması boşa gider ve pazaryerinde sıralama zayıflar. Çok yüksek tutulursa nakit stoka bağlanır ve depolama maliyeti artar.
Dengeyi belirleyen etkenler tedarik süresinin belirsizliği, talebin dalgalanması, ürünün kâr marjı ve stok tükenmesinin müşteri üzerindeki etkisidir. Kampanya ve sezon dönemlerinde talep dalgalanması arttığı için güvenlik stoğu da yükseltilmelidir; kampanya takvimi bu planlamanın girdisidir.
Karar olarak güvenlik stoğu tüm ürünlere aynı oranda uygulanmaz. Çok satan ve marjı yüksek ürünler için daha yüksek, yavaş satan ürünler için daha düşük güvenlik stoğu belirlenir. Hızlı dönen ve yavaş dönen ürünleri ayırmak için stok devir hızı kullanılır.
Güvenlik Stoğunda Sık Yapılan Hatalar
- Tüm ürünlere aynı güvenlik stoğunu uygulamak. Çok satan ürün biter, yavaş satan ürün birikir.
- Tedarik gecikmesini hesaba katmamak. Geç gelen sipariş stoğu tüketir.
- Sezon etkisini yok saymak. Kampanya döneminde talep tamponu aşar.
- Güvenlik stoğunu hiç güncellememek. Satış ve tedarik koşulları değişir ama rakam eski kalır.
Güvenlik Stoğu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Güvenlik stoğu yeniden sipariş noktasına nasıl eklenir?
Yeniden sipariş noktası, ortalama günlük satış ile ortalama tedarik süresinin çarpımına güvenlik stoğu eklenerek bulunur. Günde ortalama 20 adet satılan, tedariki ortalama 10 gün süren ve 160 adet güvenlik stoğu olan üründe yeni sipariş, stok 360 adete indiğinde verilir.
Güvenlik stoğu nasıl hesaplanır?
En yüksek günlük satış ile en uzun tedarik süresinin çarpımından, ortalama günlük satış ile ortalama tedarik süresinin çarpımı çıkarılır.
Güvenlik stoğu çok yüksek olursa ne olur?
Nakit stoka bağlanır, depolama maliyeti artar ve ürünün eskime ya da bozulma riski büyür.