Vadeli Satış Nedir?
Vadeli satış, ürün teslim edildikten sonra bedelin belirli bir süre sonra ödenmesi koşuluyla yapılan ve çoğunlukla işletmeler arası ticarette kullanılan satış türüdür.
Vadeli Satış Nasıl İşler?
Vadeli satışta alıcı ürünü teslim alır ve bedeli sözleşmede belirtilen süre sonunda öder. Satıcı bu süre boyunca alacak taşır. Vade, fatura tarihinden itibaren hesaplanır:
Vade tarihi = fatura tarihi + vade günü
Örnek (varsayımsal): Fatura tarihi ayın 5’i, vade 30 gün ise ödeme tarihi ayın 5’ini izleyen ayın aynı günüdür. Vade; çek, senet, havale ya da kredi kartı taksidi gibi araçlarla desteklenebilir. Bu araçların koşulları ve yasal gereklilikleri güncel mevzuattan teyit edilmelidir.
B2B alıcıya kredi limiti tanımlanır; limit aşıldığında yeni sipariş onay bekler.
- Vade süresi ve gecikme koşulu sözleşmede yazılır.
- Alıcının ödeme geçmişi değerlendirilir.
- Takip cari hesap üzerinden yapılır; bkz. cari hesap.
Vadeli Satış Neden Önemlidir?
Vade, B2B alıcıya finansman kolaylığı sağlar ve satışı artırabilir. Ancak satıcı için nakit akışı baskısı doğurur: mal çıkmış, para girmemiştir. Alacak tahsil edilemezse satış zarara dönüşür.
Bu yüzden vade politikası alıcı değerlendirmesiyle birlikte kurulur. Yeni müşteriye kısa vade ya da peşin başlanır, ödeme geçmişi iyileştikçe limit artırılır. Fiyatlandırmada vade farkı da hesaba katılabilir.
Karar noktası, vadeyi satış aracı olarak mı yoksa finansal risk olarak mı gördüğünüzü belirlemektir. B2B portalı bu limitleri sipariş sırasında kontrol edebilir.
Tahsilat tarafında düzenli bir takvim işletilmelidir: vadeden önce hatırlatma, vade günü kontrol, vadeden sonra kademeli takip. Tahsilat sorumluluğunun satış ekibinde mi yoksa finans ekibinde mi olduğu belirsiz kalırsa gecikmiş alacak büyür ve müşteri ilişkisi zarar görür.
Vadeli Satışta Sık Yapılan Hatalar
- Limitsiz vade vermek. Tek müşteriye bağımlı alacak riski büyür.
- Tahsilat takibini ertelemek. Gecikmiş alacaklar birikir.
- Vade maliyetini fiyata yansıtmamak. Finansman maliyeti marjı eritir.
- Sözleşmesiz satmak. Anlaşmazlıkta kanıt eksik kalır.
Vadeli Satış Hakkında Sık Sorulan Sorular
Vadeli satışta ödeme tarihi nasıl hesaplanır?
Ödeme tarihi, fatura tarihine vade günü eklenerek bulunur. Fatura ayın 5’inde kesilmiş ve vade 30 gün olarak belirlenmişse ödeme, izleyen ayın aynı gününe denk gelir. Vade süresi ve gecikme koşulu sözleşmeye yazılır, takip alıcının cari hesabı üzerinden yapılır.
Vadeli satışın riski nedir?
Alacağın tahsil edilememesi ve nakit akışının zayıflamasıdır. Limit ve ödeme geçmişi takibi bu riski azaltır.
Vadeli satış B2C’de uygulanır mı?
Genellikle B2B ticarette uygulanır. Bireysel satışta bunun yerine kredi kartı taksidi kullanılır.