Cari Hesap Nedir?
Cari hesap, bir işletmenin müşteri, tedarikçi ya da iş ortağı gibi karşı taraflarla olan alacak ve borç ilişkisinin tek bir hesapta izlendiği muhasebe kaydıdır.
Cari Hesap Nasıl Çalışır?
Her karşı taraf için ayrı bir cari hesap açılır. Müşteriye vadeli satış yapıldığında hesabın borç tarafına satış tutarı, müşteri ödeme yaptığında alacak tarafına tahsilat tutarı yazılır. Aradaki fark, o karşı tarafla olan güncel durumu gösterir. Tedarikçi hesabında ise mantık tersinedir: mal alımı alacak, işletmenin ödemesi borç olarak izlenir.
Cari bakiye = Toplam borç hareketleri - Toplam alacak hareketleri
Örnek: Bir kurumsal müşteriye toplam 80.000 TL’lik fatura kesilmiş ve müşteri 50.000 TL ödemişse, müşteri hesabında 30.000 TL borç bakiyesi kalır; yani müşteri işletmeye 30.000 TL borçludur. Bu tutar, vadesi gelene kadar açık alacak olarak izlenir.
Pazaryeri ve kargo firmasıyla olan ilişki de cari hesapla izlenebilir. Pazaryerinin ödemesi hakediş olarak hesaba yazılır; kargo firmasına olan borç kargo faturalarıyla artar ve ödemelerle azalır.
Cari Hesap E-Ticarette Neden Önemlidir?
Cari hesap, işletmenin kime ne kadar borçlu olduğunu ve kimden ne kadar alacaklı olduğunu görmesini sağlar. Bu bilgi nakit akışı planının temelidir: tahsil edilecek alacaklar ve ödenecek borçlar vade tarihine göre sıralanarak önümüzdeki dönemin nakit ihtiyacı çıkarılır. Özellikle B2B satışta, yani vadeli ve tekrarlı satışta, cari takibi olmadan işletmeyi yönetmek zordur.
Düzenli yapılan cari mutabakat, tarafların kayıtlarının uyuştuğunu doğrular. Fatura, iade ve tahsilat kayıtlarındaki farklar bu sayede erken fark edilir. E-fatura ve ERP kullanan işletmelerde bu kayıtlar sipariş ve fatura verisiyle birlikte otomatik tutulur.
Karar olarak her karşı taraf için vade, limit ve ödeme koşulu tanımlanır; vadesi geçen alacaklar haftalık izlenir. Tahsilatların doğru cariyle eşleştirilmesi için ödeme mutabakatı sürecinden yararlanılır. Muhasebe uygulaması mali müşavirle birlikte yürütülmelidir.
Cari Hesapta Sık Yapılan Hatalar
- Cari mutabakat yapmamak. Kayıt farkları yıllarca birikir ve sonradan çözülmesi zorlaşır.
- Tahsilatı yanlış cariyle eşleştirmek. Müşteri ödediği halde borçlu görünür.
- Vade ve limit tanımlamamak. Kontrolsüz vadeli satış alacak riskini büyütür.
- İade ve fatura düzeltmesini cariye yansıtmamak. Bakiye gerçek durumu göstermez.
Cari Hesap Hakkında Sık Sorulan Sorular
Cari hesapta vade ve limit neden tanımlanır?
Vade ve limit, her karşı tarafa ne kadar süreyle ve hangi tutara kadar vadeli satış yapılacağını belirler. Tanımlanmadığında kontrolsüz vadeli satış alacak riskini büyütür. Vadesi geçen alacakların haftalık izlenmesi ve borçların vade tarihine göre sıralanması da nakit akışı planını mümkün kılar.
Cari mutabakat nedir?
İki tarafın kendi kayıtlarındaki cari bakiyenin karşılıklı kontrol edilerek doğrulanmasıdır.
Cari hesap bakiyesi nasıl okunur?
Müşteri hesabında borç bakiyesi müşterinin işletmeye olan borcunu, tedarikçi hesabında alacak bakiyesi işletmenin tedarikçiye olan borcunu gösterir.