İçeriğe Geç

WCAG Nedir?

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), W3C’nin web içeriğini engelli kişiler için daha erişilebilir kılmak üzere yayımladığı uluslararası standarttır; başarı ölçütleri A, AA ve AAA olmak üzere üç uygunluk düzeyinde sınanır.

Diğer Adları: Web Content Accessibility Guidelines

WCAG Nasıl Yapılandırılmıştır?

WCAG, W3C’nin Web Erişilebilirliği Girişimi (WAI) içindeki Erişilebilirlik Yönergeleri Çalışma Grubu tarafından geliştirilir. Yönergeler dört ilke altında toplanır: algılanabilir, işletilebilir, anlaşılabilir ve sağlam. Her yönergenin altında sınanabilir başarı ölçütleri vardır ve her ölçüt A, AA ya da AAA düzeyindedir.

WCAG’nin 2.0, 2.1 ve 2.2 sürümleri vardır. WCAG 2.2’ye uyan içerik önceki iki sürüme de uyar ve W3C en güncel sürümün kullanılmasını önerir; WCAG 2.2 aynı zamanda ISO/IEC 40500:2025 standardıdır.

WCAG Kabul Ölçütü Olarak Nasıl Kullanılır?

Hedef düzey sözleşmede ya da kabul listesinde açıkça yazılır; AA düzeyi seçildiğinde A ve AA düzeyindeki ölçütlerin tamamı karşılanır. Ölçütler sınanabilir maddeler olarak yazılır: metin kontrastı en az 4,5:1, her işlev klavyeyle kullanılabilir, dokunma hedefleri en az 24 × 24 CSS piksel, odak göstergesi görünür.

Örnek: Bir mağaza tema yenilemesinde kabul ölçütüne WCAG 2.2 AA yazar. Teslimden önce ödeme sayfası yalnızca klavyeyle denenir, renk kontrastları ölçülür ve sayfanın 320 piksel genişlikte yatay kaydırma olmadan kullanılıp kullanılamadığına bakılır.

WCAG’de Yeniden Akış (Reflow) Ölçütü

1.4.10 Yeniden Akış ölçütü (AA), içeriğin bilgi ya da işlev kaybı olmadan ve iki yönde kaydırma gerektirmeden sunulabilmesini ister: dikey kayan içerik 320 CSS piksel genişlikte, yatay kayan içerik 256 CSS piksel yükseklikte. 320 CSS piksel, 1280 piksellik bir ekranın yüzde 400 yakınlaştırılmış hâline karşılık gelir. Harita, video ve veri tablosu gibi iki boyutlu düzen gerektiren bölümler istisnadır.

WCAG’de Erişilebilir Kimlik Doğrulama

3.3.8 Erişilebilir Kimlik Doğrulama (En Az) ölçütü (AA), giriş adımlarında parola hatırlamak, bulmaca çözmek ya da bir kodu yazıya geçirmek gibi bilişsel bir sınavı, bir alternatif ya da yardımcı bir yol sunulmadıkça zorunlu tutmaz. Parola yöneticisinin alanı doldurabilmesi ve kopyalayıp yapıştırmaya izin verilmesi bu yardımcı yollardandır; parola alanında yapıştırmayı engelleyen sayfa, alternatif sunmuyorsa ölçütü karşılamaz.

WCAG Hakkında Sık Sorulan Sorular

WCAG yasal bir zorunluluk mu?

WCAG bir W3C standardıdır; yasal zorunluluk olup olmadığı ülkenin mevzuatına ve kuruluşun türüne göre değişir. Türkiye’deki yükümlülükler ayrıca hukuki olarak değerlendirilir.

WCAG’ye uygunluk otomatik araçlarla tam ölçülebilir mi?

Tam ölçülemez. Otomatik araçlar kontrast ve eksik alt metin gibi bazı sorunları yakalar; klavye kullanımı, anlam ve okuma sırası elle denenir.