Web Erişilebilirliği (Web Accessibility) Nedir?
Web erişilebilirliği (web accessibility), web sitelerinin engeli olan kişiler dahil olabildiğince çok insan tarafından kullanılabilmesidir; ekran okuyucu gibi yardımcı teknolojilerin içeriğe sorunsuz erişmesini kapsar.
Diğer Adları: Web Accessibility, Accessibility, Erişilebilirlik, A11y
Web Erişilebilirliği Neyi Kapsar?
MDN’ye göre erişilebilirlik (a11y), sınırlı yetenekleri olanlar dahil olabildiğince çok kişinin web sitelerini kullanabilmesini sağlamaktır. Bunun en yaygın yolu, yardımcı teknolojilerin içeriğe doğru biçimde erişmesini sağlamaktır: ekran okuyucular, ekran büyüteçleri, ses tanıma araçları ve alternatif giriş aygıtları.
Görme engelinin yanı sıra bedensel engel, el titremesi, renk görme eksikliği ve öğrenme güçlüğü gibi durumlar da erişilebilirliğin kapsamındadır. Ekran okuyucu, klavye ile gezinme, renk kontrastı ve dokunma hedefi maddeleri bu ihtiyaçları ayrı ayrı anlatır.
Web Erişilebilirliği Nasıl Ölçülür?
Uluslararası ölçü WCAG’dir: algılanabilir, işletilebilir, anlaşılabilir ve sağlam olmak üzere dört ilke altında sınanabilir başarı ölçütleri tanımlar ve bunları A, AA ve AAA düzeylerine ayırır. Değerlendirme; otomatik tarama, yalnızca klavyeyle deneme, ekran okuyucuyla deneme ve mümkünse engelli kullanıcılarla yapılan testlerden oluşur.
Web Erişilebilirliği Mağazada Nerede Önem Taşır?
- Ürün görsellerinin alt metni ve ürün bilgisinin metin olarak sunulması.
- Varyant seçimi, sepete ekleme ve ödeme adımlarının klavyeyle tamamlanabilmesi.
- Form alanlarının etiketli olması ve hataların metinle bildirilmesi.
- Fiyat, indirim ve stok bilgisinin yeterli kontrastla ve yalnızca renge dayanmadan gösterilmesi.
- Telefonda yeterince büyük dokunma hedefleri ve yakınlaştırmada bozulmayan düzen.
Örnek: Bir mağaza ödeme sayfasında kart bilgisi alanlarını etiketsiz bırakır ve hata mesajını yalnızca kırmızı çerçeveyle gösterir. Ekran okuyucu kullanan bir müşteri hangi alanın hangi bilgiyi istediğini ve neyi yanlış girdiğini anlayamaz; etiketler ve metin hata mesajları eklendiğinde aynı müşteri ödemeyi tamamlayabilir.
Web Erişilebilirliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
Web erişilebilirliği yalnızca engelliler için mi?
Öncelikle engeli olan kişilerin siteyi kullanabilmesi içindir, ama alınan önlemlerin çoğu herkese yarar. Okunaklı kontrast, açık hata mesajları ve geniş dokunma hedefleri her kullanıcının işini kolaylaştırır.
Erişilebilirlik çalışmasına nereden başlanır?
Yeni bir sitede tasarım aşamasında ele alınır. Yayındaki bir mağazada ise önce ödeme ve sepet gibi satışı doğrudan etkileyen adımlardan başlanır.
Web erişilebilirliği ile kullanıcı deneyimi aynı şey mi?
Aynı değildir ama iç içedir. Kullanıcı deneyimi bütün ziyaretçilerin sitedeki toplam deneyimini anlatır; erişilebilirlik, engeli olan kişilerin de bu deneyime eksiksiz ulaşabilmesini sağlar.