Stok Devir Hızı Nedir?
Stok devir hızı, stokların belirli bir dönemde ne kadar hızlı satılıp yenilendiğini gösteren metriktir.
Stok Devir Hızı Nasıl Hesaplanır?
Stok devir hızı, belirli bir dönemde stokun kaç kez satılıp yenilendiğini gösterir. Satılan malın maliyetinin ortalama stok değerine bölünmesiyle bulunur. Yüksek devir stokun hızlı döndüğünü, düşük devir ise para ve depo alanının ürüne bağlanıp beklediğini gösterir.
Stok devir hızı = Satılan malın maliyeti / Ortalama stok değeri
Örnek: Yıllık satılan malın maliyeti 1.200.000 ₺ ve ortalama stok değeri 300.000 ₺ ise stok yılda 4 kez devreder. Stokta kalma süresi 365 / 4 yaklaşık 91 gündür; yani bir ürün ortalama üç ay rafta bekler.
Aynı hesap ürün ya da kategori bazında yapılır. Ortalama stok için dönem başı ve dönem sonu stok değerlerinin ortalaması alınır; mevsimsel ürünlerde dönem içi dalgalanma dikkate alınmalıdır.
Stok Devir Hızı E-Ticarette Neden Önemlidir?
Stok, işletme sermayesinin en büyük kalemlerinden biridir. Düşük devir, nakdin rafta beklemesi, depolama maliyeti ve eskime riski demektir; çok yüksek devir ise stoksuzluk ve satış kaybı riski taşır. Doğru denge ürün bazında bulunur.
Karar olarak hızlı dönen ürünlere alım artırılır, yavaş dönenler için kampanya, paket ya da indirimle stok eritilir. Reklam planı stokla uyumlu kurulur: stoğu kalmamış ürüne reklam harcamak boşa gider, stoğu birikmiş ürüne öncelik verilebilir. Pazaryerinde stoksuzluk satıcı puanını ve görünürlüğü düşürür.
Devir hızı ile birlikte brüt marj okunmalıdır: yavaş dönen ama yüksek marjlı ürün ile hızlı dönen düşük marjlı ürünün kâra katkısı farklıdır. Ayrıntı için tedarikçi sayfasındaki teslim süreleri de planlamaya girer.
Stok Devir Hızında Sık Yapılan Hatalar
- Tüm stoğu tek ortalamada okumak. Hızlı ve yavaş ürünler birbirini maskeler.
- Sezon etkisini görmemek. Yıl sonu stoğu devir hızını yanıltır.
- Stoksuzluk riskini hesaba katmamak. Çok yüksek devir kaçan satış anlamına gelebilir.
- Reklamı stoktan bağımsız yürütmek. Tükenen ürüne harcama yapılır.
Stok Devir Hızı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Stok devir hızı nasıl hesaplanır?
Satılan malın maliyeti ortalama stok değerine bölünür. Yıllık 1.200.000 ₺ maliyet ve 300.000 ₺ ortalama stokta devir hızı 4’tür.
İyi stok devir hızı kaç olmalı?
Kategoriye bağlıdır; çabuk tüketilen ürünlerde yüksek, dayanıklı ürünlerde düşük olur. En sağlıklı kıyas, aynı ürün grubunun önceki dönemleridir.
Stok devir hızı nasıl artırılır?
Yavaş dönen ürünlerde kampanya ve paketlerle stok eritmek, alım miktarını talebe göre ayarlamak ve hızlı dönen ürünleri öne çıkarmak devir hızını artırır.