Sanal POS Komisyon Hesaplama

Sanal POS, internet üzerinden kartla ödeme almayı sağlayan sistemdir. Mağazadaki fiziksel POS cihazının yaptığı işi çevrim içi ödeme sayfasında yapar. Bu hizmeti bir bankayla doğrudan anlaşarak ya da birden çok bankanın kart ve taksit seçeneklerini tek sözleşmeyle sunan bir ödeme kuruluşu üzerinden alabilirsiniz.

Sanal POS komisyonu, her başarılı ödemeden hizmet sağlayıcının kestiği bedeldir. Kesinti genellikle birkaç kalemden oluşur:

• Komisyon oranı: satış tutarının yüzdesi olarak alınan bedel.
• İşlem başı sabit ücret: tutardan bağımsız, her işlemde alınan bedel.
• Taksit farkı: taksitli satışlarda tek çekim oranına eklenen bedel.
• Valör: tahsil edilen tutarın hesabınıza geçmesi için beklenen süre. Doğrudan bir kesinti değildir, ancak nakit akışını etkiler.

Hesaplama aracı bu dört kalemi sizin girdiğiniz değerlerle birleştirir ve bir satıştan hesabınıza ne kadar, hangi gün geçeceğini gösterir.

• Komisyon = satış tutarı × komisyon oranı ÷ 100
• Taksit farkı = satış tutarı × taksit farkı oranı ÷ 100
• Toplam kesinti = komisyon + taksit farkı + işlem başı sabit ücret
• Net tutar = satış tutarı − toplam kesinti
• Etkin oran = toplam kesinti ÷ satış tutarı × 100
• Hesaba geçiş tarihi = satış tarihinden itibaren valör kadar iş günü sonrası

İş günü sayımı cumartesi ve pazarı atlar; resmî tatiller hesaba katılmaz. Valör 0 ise tarih satış günüdür.

Aşağıdaki değerler varsayımsaldır; herhangi bir kurumun gerçek oranı değildir. Satış tutarı 1.000 ₺, komisyon oranı %2, işlem başı sabit ücret 0,25 ₺, taksit farkı %1 ve valör 2 iş günü olsun. Komisyon 20 ₺, taksit farkı 10 ₺, toplam kesinti 30,25 ₺ olur. Net tutar 969,75 ₺, etkin oran %3,03 çıkar. Satış bir cuma günü yapıldıysa hesaba geçiş salı gününe denk gelir.

Etkin oran, bir satıştan kesilen bütün tutarların satış tutarına oranıdır. Sözleşmedeki komisyon oranı tek başına gerçek maliyeti göstermez; çünkü sabit ücret ve taksit farkı da kesintiye eklenir.

Sabit ücretin etkisi sepet küçüldükçe büyür. Örnek hesaptaki koşullarla (komisyon %2, taksit farkı %1, işlem başı 0,25 ₺) farklı sepet tutarlarında sonuç şöyle çıkar:

Ortalama sepet tutarınız düşükse sabit ücreti olmayan ya da düşük olan bir teklif, oranı biraz daha yüksek olsa bile daha uygun çıkabilir. Kendi ortalama sepet tutarınızı “Satış tutarı” alanına yazarak etkin oranı görün ve teklifleri bu rakam üzerinden karşılaştırın.

Valör, müşterinin ödeme yaptığı gün ile tutarın işletme hesabına geçtiği gün arasındaki süredir. Araçta iş günü sayısı olarak girilir.

Satış tarihini seçtiğinizde araç, valör kadar iş günü ileri sayar. Sayım cumartesi ve pazarı atlar:

• Cuma günü yapılan satış, valör 1 iş günü ise pazartesi hesaba geçer.
• Cuma günü yapılan satış, valör 2 iş günü ise salı hesaba geçer.
• Perşembe günü yapılan satış, valör 2 iş günü ise pazartesi hesaba geçer.
• Valör 0 ise hesaba geçiş tarihi satış günüdür.

Araç resmî tatilleri ve yarım iş günlerini bilmez; bu günleri iş günü gibi sayar. Tatile denk gelen ödemeler için kurumunuzun ödeme takvimine bakın.

Valör kârlılığı değil, nakit akışını etkiler. Tedarikçinize peşin ödeme yapıp tahsilatı günler sonra alıyorsanız aradaki süreyi işletme sermayesiyle karşılamanız gerekir. Bu yüzden iki teklif karşılaştırılırken oran kadar valör de değerlendirilmelidir; düşük oranlı ama uzun valörlü bir teklif, nakde sıkışık bir işletme için daha maliyetli olabilir.

Taksitli satışta hizmet sağlayıcı, tutarı müşteriden taksitle tahsil ederken işletmeye sözleşmedeki valöre göre öder. Bu vade farkı çoğu sözleşmede tek çekim oranının üzerine eklenen bir oranla fiyatlanır ve genellikle taksit sayısı arttıkça yükselir.

Araçta bu kalem “Taksit farkı oranı” alanına yazılır ve satış tutarı üzerinden hesaplanır. Örnek hesapta %1 taksit farkı 1.000 ₺’lik satışta 10 ₺ ek kesinti yaratır; aynı satış tek çekim olsaydı toplam kesinti 20,25 ₺, net tutar 979,75 ₺, etkin oran %2,03 olurdu.

Sözleşmenizde taksitli işlemler için toplam oranlar ayrı ayrı yazıyorsa iki yoldan birini kullanabilirsiniz: toplam oranı “Komisyon oranı” alanına yazıp taksit farkını boş bırakmak ya da tek çekim oranını komisyon alanına, aradaki farkı taksit farkı alanına yazmak. İki yol da aynı sonucu verir.

Taksit farkını işletmenin mi üstleneceği, yoksa müşteriye mi yansıtılacağı sözleşmenize ve ödeme sayfanızın ayarlarına bağlıdır. Farkı müşteriye yansıtıyorsanız bu alanı boş bırakın; üstleniyorsanız yazın ve ürün fiyatınızı buna göre gözden geçirin.

Komisyon oranları, sabit ücretler ve valör süreleri banka ya da ödeme kuruluşuna, anlaşmaya ve işlem türüne göre farklıdır. Bu yüzden araç hiçbir oranı varsayılan olarak yazmaz; sözleşmenizdeki değerleri girersiniz.

Teklifleri yalnızca komisyon oranına bakarak sıralamak yanıltıcıdır. Aynı satış tutarını her teklifin koşullarıyla araca girip net tutarı ve etkin oranı yan yana koymak daha sağlıklı bir karşılaştırma verir.

Varsayımsal iki teklif düşünün: birincisi %2,2 komisyon ve işlem başı 1,50 ₺ alıyor, ikincisi %2,5 komisyon alıyor ve sabit ücret istemiyor. 1.000 ₺’lik satışta birinci teklifin kesintisi 23,50 ₺ (etkin oran %2,35), ikincisinin 25,00 ₺ (etkin oran %2,50) olur. 200 ₺’lik satışta sıra değişir: birinci teklif 5,90 ₺ (%2,95), ikincisi 5,00 ₺ (%2,50) keser. Hangi teklifin uygun olduğunu ortalama sepet tutarınız belirler.

Karşılaştırırken sözleşmede şu kalemleri de arayın:

• Tek çekim ve her taksit sayısı için ayrı oranlar
• Valör süresi ve varsa erken ödeme seçeneğinin bedeli
• Kurulum, aylık kullanım ya da asgari ciro taahhüdü gibi sabit bedeller
• İade, iptal ve ters ibraz (chargeback) işlemlerinde komisyonun ve varsa işlem ücretinin nasıl ele alındığı
• Yabancı kartlar ve farklı kart türleri için uygulanan oranlar
• Komisyona vergi eklenip eklenmediği

Araç aylık sabit bedelleri hesaba katmaz. Bu bedelleri aylık işlem sayınıza bölüp “İşlem başı sabit ücret” alanına ekleyerek yaklaşık etkisini görebilirsiniz.

Ödeme komisyonu, her satışla birlikte oluşan değişken bir giderdir ve ürün fiyatı belirlenirken hesaba katılmalıdır. Araçta bulduğunuz etkin oranı diğer hesaplama araçlarına taşıyabilirsiniz: kâr marjı hesaplama aracında “Ödeme / POS oranı” alanına, maliyet hesaplama aracında “Pazaryeri ve ödeme komisyonu” alanına yazın.

Kesintiden sonra elinize belirli bir tutarın geçmesini istiyorsanız hesabı tersinden kurabilirsiniz: satış tutarı = (hedeflenen net tutar + sabit ücret) ÷ (1 − komisyon oranı − taksit farkı oranı). Örnek koşullarla 1.000 ₺ net tutar için (1.000 + 0,25) ÷ 0,97 = 1.031,19 ₺ satış tutarı gerekir. Araç bu ters hesabı kendisi yapmaz; bulduğunuz tutarı “Satış tutarı” alanına yazarak sonucu doğrulayabilirsiniz.

Kendi sitenizden yapılan satışta ödeme komisyonu, pazaryeri satışındaki komisyonun yerini alan başlıca kesintidir. İki kanalın kârlılığını karşılaştırırken her kanalın kesintisini kendi aracıyla hesaplamak gerçekçi bir tablo verir.

Komisyona ayrıca vergi eklenip eklenmediğini ve taksitli işlemlerde farkın kime yansıtıldığını sözleşmenizden kontrol edin. Araç yalnızca girdiğiniz değerlerle hesap yapar.

• Yalnızca komisyon oranına bakıp sabit ücreti ve taksit farkını hesaba katmamak.
• Bütün satışları tek çekim varsaymak; taksitli satışların payını göz ardı etmek.
• Günlük ciroyu tek satış gibi girmek. Sabit ücret işlem başınadır; yirmi ayrı işlemde yirmi kez kesilir.
• Komisyona eklenen vergiyi unutmak.
• Valörü takvim günü sanmak; hafta sonunu ve tatilleri hesaba katmamak.
• İade edilen satışlarda komisyonun geri ödenip ödenmediğini sözleşmeden doğrulamamak.
• Eski sözleşme oranlarıyla hesap yapmak; oran güncellemelerini izlememek.

• Hiçbir bankanın ya da ödeme kuruluşunun oranını, sabit ücretini ya da valör süresini içermez.
• Kart türüne, taksit sayısına ya da bankaya göre oranı kendisi seçmez.
• Resmî tatilleri ve yarım iş günlerini bilmez; yalnızca cumartesi ve pazarı atlar.
• Komisyon üzerindeki vergiyi ayrıca hesaplamaz. Vergi uygulanıyorsa oranı vergili haliyle girin.
• Aylık sabit bedelleri, iade ve ters ibraz ücretlerini hesaba katmaz.
• Bir ödeme kuruluşuna bağlanmaz; gerçek işlem ya da ödeme raporu verinizi okumaz.

Sonuç, girdiğiniz değerlere dayanan bir ön hesaptır. Kesin tutarlar için ödeme kuruluşunuzun ya da bankanızın ödeme raporunu esas alın.