Birim Ekonomisi Nedir?
Birim ekonomisi, tek bir ürünün ya da siparişin gelir ve doğrudan maliyetlerinin ayrı ayrı hesaplanarak satış başına ne kazanıldığının ortaya konmasıdır.
Birim Ekonomisi Nasıl Hesaplanır?
Birim ekonomisi, tek bir satışın kârlı olup olmadığını inceler. Birim fiyatından, o satışa doğrudan bağlı maliyetler çıkarılır:
Birim katkı = birim satış fiyatı - birim değişken maliyetler
Değişken maliyetler şunlardır: ürün maliyeti, kargo ve paketleme, ödeme komisyonu, pazaryeri komisyonu, iade payı ve satış başına reklam maliyeti. Örnek (varsayımsal): satış fiyatı 500, ürün maliyeti 250, kargo ve paket 50, komisyon 75, reklam payı 60 ise birim katkı 65’tir.
Hesap sipariş düzeyinde de yapılabilir; böylece ortalama sepette kaç ürün bulunduğu ve kargonun tek siparişe dağılımı hesaba girer.
- Ürün, kargo ve paketleme maliyeti
- Komisyonlar ve ödeme giderleri
- İade payı ve reklam payı
Birim Ekonomisi Neden Önemlidir?
Ciro ve sipariş sayısı büyüse bile birim katkı negatifse her yeni satış zarar yazar. Birim ekonomisi bunu erken gösterir. Başabaş noktası ve müşteri edinme maliyeti hesapları da bu temele dayanır.
Kampanya ve indirim kararları birim katkıya göre verilir. İndirim yapıldığında birim katkı sıfırın altına düşüyorsa satış hacmi karşılığında kazanç kalmaz. Karar noktası, ürün ve kanal bazında birim katkıyı çıkarıp negatif olanlar için fiyat, maliyet ya da kanal kararı vermektir.
Hesap sürekli güncellenmelidir; kargo ve komisyon koşulları değişince birim ekonomisi de değişir.
Karar vermeden önce senaryolar denenir: fiyat artarsa talep ne olur, kargo anlaşması değişirse katkı nasıl etkilenir. Bu basit duyarlılık hesabı, kampanya ve fiyat planlamasında beklenmedik zararı önler.
Birim Ekonomisinde Sık Yapılan Hatalar
- Kargo ve iadeyi atlamak. Birim katkı olduğundan yüksek görünür.
- Sabit ve değişken maliyeti karıştırmak. Hesap anlamını yitirir.
- Ortalamayla tüm ürünleri hesaplamak. Zararlı ürünler görünmez.
- Hesabı güncellememek. Eski maliyetle karar verilir.
Birim Ekonomisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Birim ekonomisi örnek bir üründe nasıl hesaplanır?
Satış fiyatından o satışa doğrudan bağlı maliyetler düşülür. Varsayımsal örnekte 500 ₺’lik üründe ürün maliyeti 250 ₺, kargo ve paket 50 ₺, komisyon 75 ₺ ve reklam payı 60 ₺ ise satış başına 65 ₺ birim katkı kalır; iade payı da varsa ayrıca düşülür.
Birim ekonomisi hangi maliyetleri içerir?
Ürün, kargo, paketleme, komisyon, ödeme, iade ve satış başına reklam gibi değişken maliyetleri içerir.
Birim ekonomisi negatifse ne yapılır?
Fiyat artırılır, maliyet düşürülür, kanal değiştirilir ya da ürün satıştan çıkarılır.