İlk Son Kullanma Tarihi Dolan İlk Çıkar (FEFO, First Expired First Out) Nedir?

FEFO’da depo, süpermarket rafı gibi düzenlenir: raf ömrü uzun olan ürünler rafın gerisine, kalan raf ömrü kısa olanlar öne konur ve önce bunlar sevk edilir. Strateji gıda, ilaç ve saklama süresi kısa olan diğer ürünler için kullanılır.

Uygulamak için ürünlerin parti (lot) düzeyinde izlenmesi gerekir: her partinin numarası ve tarihleri mal kabulde ya da üretimde kaydedilir ve her stok hareketinde taşınır. Planlamada sistem eldeki ve gelecek stokları son kullanma tarihine göre sıralar ve talebi tarihi en yakın, hâlâ geçerli partiyle karşılar.

FIFO stoğa önce giren ürünün önce çıktığı varsayımına dayanır ve daha çok satılan malın maliyetinin hesaplandığı stok değerleme yöntemi olarak kullanılır. FEFO ise fiziksel sevk sırasını belirler ve giriş tarihine değil son kullanma tarihine bakar. İki yöntem aynı işletmede birlikte bulunabilir: muhasebe FIFO ile değerler, depo FEFO ile toplar.

Örnek: Bir gıda deposuna önce son kullanma tarihi altı ay sonra olan bir yoğurt partisi girer, bir hafta sonra tarihi iki ay sonra dolacak başka bir parti gelir. FIFO’ya göre ilk parti önce çıkardı; FEFO’ya göre sonradan gelen ama tarihi önce dolan parti önce sevk edilir.

Planlama yalnızca sevk sırasını değil, eldeki stoğun tarihi geçmeden kullanılmasını da gözetir. Microsoft Dynamics 365’in planlamasında hedefler şu sırayla izlenir: önce gecikmeleri en aza indirmek, sonra tarihi en yakın stoğu en çok kullanmak, en son stok yenilemeyi en aza indirmek.

İki hedef çatışırsa sistem gecikmeyi önlemeyi tarihi yakın stoğu kullanmaya tercih eder. Bu çatışma çoğunlukla planlama dönemi ürünün raf ömründen uzun tutulduğunda çıkar; bu yüzden planlama dönemi raf ömründen kısa seçilir. Müşteriye özel satılabilir gün kuralı varsa tarihi çok yakın parti o müşteriye ayrılmaz.