Provizyon Nedir?
Provizyon, kredi kartıyla yapılan bir harcamada harcama tutarı kadar limitin kontrol edildiği ön onay sürecidir. Genellikle işlemin yapıldığı günün sonuna kadar harcama olarak karta yansır.
Diğer Adları: Ön Provizyon, Authorization Hold
Provizyon Nasıl Çalışır?
Provizyon, kartla yapılan bir harcamanın tutarı kadar limitin kart sahibinin hesabında rezerve edildiği ön onay işlemidir. Bu aşamada para henüz kartın hesabından tahsil edilmemiştir; yalnızca kullanılabilir limit azalır. Mağaza siparişi onayladığında ya da sevk ettiğinde provizyon kapatılarak tahsilat gerçekleşir; sipariş iptal edilirse provizyon çözülür ve limit serbest kalır.
Kullanılabilir limit = Toplam limit - Kullanılan tutar - Bekleyen provizyonlar
Örnek: 20.000 ₺ limitli kartta 5.000 ₺ kullanılmış ve 3.000 ₺’lik bir sipariş provizyonda bekliyorsa kullanılabilir limit 20.000 - 5.000 - 3.000 = 12.000 ₺’dir. Sipariş iptal edilirse limit 15.000 ₺’ye döner.
Provizyonun ne kadar süre beklediği ve ne zaman çözüldüğü bankaya ve işlem tipine göre değişir; iptalde limitin müşteriye dönme süresi her zaman anında olmayabilir.
Provizyon E-Ticarette Neden Önemlidir?
Provizyon, siparişin hazırlanması sırasında ödemeyi güvence altına alırken müşteriden gerçek tahsilat yapmamayı mümkün kılar. Stokta olmayan ürün ya da iptal edilen siparişte yalnızca provizyon çözüldüğü için iade süreci gerekmez ve müşteri deneyimi daha temiz olur.
Karar olarak ödeme akışı iki türden birine kurulur: doğrudan satış (ödeme anında tahsilat) ya da ön provizyon ve sonradan kapama (sevkte tahsilat). Ön provizyon, özellikle stok doğrulaması gereken ya da tutarın sevkte değişebileceği siparişlerde fayda sağlar. Provizyonun çözülmediği durumlarda müşteri limitin kilitli kaldığını görür ve şikâyet eder; mutabakat ve iptal akışı izlenmelidir.
Müşteri itirazlarında farklı bir durum için chargeback sayfasına bakılabilir.
Provizyonda Sık Yapılan Hatalar
- Provizyonu kapatmayı unutmak. Süre dolunca işlem düşer ve tahsilat yapılamaz.
- İptalde provizyonu çözmemek. Müşterinin limiti kilitli kalır.
- Provizyonu ödeme almış saymak. Para henüz hesaba geçmemiştir.
- Müşteriye durumu anlatmamak. Ekstrede görünen bekleyen tutar şikâyet nedeni olur.
Provizyon Kapama, Kısmi Tahsilat ve Sürenin Dolması
Provizyon kapama (capture), bekleyen tutarın tahsilata dönüştürülmesidir ve varsayılan olarak provizyonun tamamını tahsil eder. Kısmi tahsilatta daha düşük bir tutar kapatılır, kalan tutar kendiliğinden serbest kalır; çoğu ödemede ikinci kapama yapılamaz. Örnek: 3.000 TL’lik siparişin bir ürünü stokta çıkmazsa sevk edilen 2.400 TL kapatılır, 600 TL müşterinin limitine döner.
Provizyonun geçerlilik süresi kart ağına ve işlem türüne göre değişir. Süre dolmadan kapatılmayan tutar serbest kalır ve ödeme iptal olur; geç hazırlanan siparişlerde kapama tarihi bu yüzden izlenir.
Provizyon Hakkında Sık Sorulan Sorular
Provizyon kısmen kapatılabilir mi?
Kapatılabilir; sevk edilen tutar tahsil edilir, kalan kısım müşterinin limitine döner. Çoğu ödemede ikinci kapama yapılamaz.
Provizyon ne kadar sürede çözülür?
Süre bankaya ve işleme göre değişir; iptal sonrası limit genellikle kısa sürede serbest kalır, ancak bazı bankalarda birkaç iş günü sürebilir. Kesin süre bankadan teyit edilmelidir.
Provizyon ile tahsilat arasındaki fark nedir?
Provizyonda limit rezerve edilir ama para çekilmez; tahsilatta tutar kart hesabından fiilen çekilir. Mağaza siparişi onaylayınca provizyon tahsilata dönüşür.