Stopaj Nedir?
Stopaj, belirli ödemelerde ödemeyi yapanın vergiyi kaynağında keserek ödemeyi alanın adına devlete yatırması esasına dayanan vergi tahsil yöntemidir.
Stopaj Nasıl Hesaplanır?
Stopaj, ödemenin brüt tutarı üzerinden belirli bir oranla hesaplanır ve ödeme yapılırken kesilir. Formül: stopaj tutarı = brüt ödeme x stopaj oranı; net ödeme = brüt ödeme - stopaj tutarı. Örnek (varsayımsal): 1.000 TL brüt ödemede yüzde 20 oran uygulanırsa stopaj 200 TL, net ödeme 800 TL olur. Oranlar ödemenin türüne göre değişir ve mevzuatla belirlenir.
Bu tutar ödemeyi alandan alınmış bir ön vergi niteliğindedir; ödemeyi alan, yıl sonunda vergisini hesaplarken kesilen stopajı mahsup edebilir. Ödemeyi yapan taraf ise kesilen vergiyi belirlenen sürede beyan eder ve öder. Hangi ödemelerde, hangi oranla ve hangi belgeyle stopaj uygulanacağı güncel mevzuattan ve mali müşavirden öğrenilmelidir.
- Ödeme türüne göre stopaj kapsamını kontrol edin.
- Kesintiyi ödeme belgesinde ayrı satır olarak gösterin.
- Beyan ve ödeme takvimini muhasebecinizle teyit edin.
Stopaj E-Ticarette Neden Önemlidir?
E-ticarette freelance hizmet alımı, kira ödemesi ya da bazı serbest meslek giderlerinde stopaj gündeme gelir. Doğru uygulanmazsa ödemeyi yapan taraf sorumluluk doğurur ve cezayla karşılaşabilir. Bu nedenle ödeme öncesi vergi yükümlülüğü kontrol edilmelidir.
Belgelendirme de önemlidir. Serbest meslek erbabından alınan hizmet için serbest meslek makbuzu ya da gider pusulası gibi belgeler kullanılabilir; hangisinin gerekli olduğu işlemin niteliğine bağlıdır. Muhasebe kayıtları cari hesap düzeninde tutulmalıdır. Ayrıntılar için güncel mevzuat ve uzman görüşü esastır.
Stopajda Sık Yapılan Hatalar
- Kesintiyi hiç yapmamak. Sorumluluk ödemeyi yapana kalır.
- Yanlış oran uygulamak. Beyan ve ödeme hatalı çıkar.
- Beyan süresini kaçırmak. Gecikme cezası doğabilir.
- Belgeyi saklamamak. Gider kaydı kanıtsız kalır.
E-Ticaret Stopajı Pazaryeri Satışlarında Nasıl Uygulanır?
Pazaryeri gibi elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar, 2025 yılının ilk gününden beri satıcılara yaptıkları ödemelerden gelir ya da kurumlar vergisine mahsuben stopaj keser. Dayanak, 7524 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15’inci ve 30’uncu maddelerine eklenen bentlerdir; oran 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %1’dir.
Matrah KDV hariç satış bedelidir; komisyon ya da kargo bedelinin ödemeden düşülmesi matrahı küçültmez (Gelir Vergisi Genel Tebliği, Seri No: 330). Örnek: KDV dahil 12.000 TL’lik satışta (%20 KDV) matrah 10.000 TL, stopaj 100 TL’dir. Satıcı kesilen tutarı geçici vergi ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup eder.
- Kesilmeyen Ödemeler: vergiden muaf esnafa, basit usuldeki mükellefe ve mükellefiyeti olmayan satıcıya yapılan ödeme; zati eşya satışı; kapıda nakit ya da satıcının kendi EFT-POS’lu ödeme kaydedici cihazıyla alınan ödeme.
- Dönem Kontrolü: KDV hariç satış toplamının %1’ini hesaplayıp pazaryerinin kestiği tutarla karşılaştırın; farkı mali müşavirinizle netleştirin.
Stopaj Hakkında Sık Sorulan Sorular
Stopaj hangi pazaryeri ödemelerinde kesilmez?
Muaf esnafa, basit usuldeki ya da mükellefiyeti olmayan satıcıya ödemede, zati eşya satışında ve kapıda nakit tahsilatta kesilmez.
Stopaj oranı sabit midir?
Hayır; ödeme türüne göre değişir ve mevzuatla belirlenir. Örneğin pazaryerinin satıcıya yaptığı ödemelerde oran %1’dir (9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Güncel oran için mali müşavire danışılmalıdır.
Kesilen stopaj geri alınır mı?
Ödemeyi alan, kesilen vergiyi yıllık vergi hesabında mahsup edebilir. Uygulama güncel mevzuata göre yapılır.