İrsaliyeli Fatura Nedir?
İrsaliyeli fatura, mal sevkiyatı ile satış faturasının tek belgede birleştirildiği; mal taşınırken ayrıca irsaliye düzenlemeye gerek bırakmayacak biçimde hazırlanan faturadır.
İrsaliyeli Fatura Nasıl Çalışır?
Mal bir yerden başka bir yere taşınırken yanında bir belge bulunması gerekir. Bu belge geleneksel olarak sevk irsaliyesidir; satış faturasından ayrıdır. İrsaliyeli faturada ise fatura, irsaliyenin taşıdığı bilgileri de içerir; böylece tek belge hem satışı hem de sevkiyatı kanıtlar. Belgede satıcı, alıcı, ürün, miktar ve tutarın yanında sevkiyat bilgisi de yer alır.
İrsaliyeli faturanın yaygın kullanıldığı durumlar:
- Mal satışı ile teslimatın aynı anda yapıldığı işlemler.
- Malın satışla birlikte taşıma sırasında kontrol edilebilmesi gereken sevkiyatlar.
- Ayrı irsaliye düzenlemenin gereksiz iş yükü yarattığı küçük işlemler.
Elektronik belge kullanan işletmelerde karşılığı e-fatura ile e-irsaliyenin birlikte ya da ayrı düzenlenmesidir. Hangi belgenin yeterli olduğu işletmenin mükellefiyet durumuna göre değişir; güncel kuralları mali müşavirden teyit edin.
İrsaliyeli Fatura E-Ticarette Neden Önemlidir?
Fiziksel ürün satan e-ticaret işletmesi, malı kargo ile müşteriye ya da depodan pazaryeri deposuna gönderirken sevkiyat belgesi sorusuyla karşılaşır. Her gönderide hangi belgenin gerektiği bilinmezse hem vergi riski hem operasyon aksaması doğar. Bu nedenle ürün akışına göre belge kuralı baştan belirlenmelidir.
Karar olarak işletme önce belge türünü belirler: e-fatura, e-arşiv fatura ya da e-irsaliye. Depo transferi, pazaryeri deposuna sevkiyat ve iade gönderileri için hangi belgenin kullanılacağı yazılı hale getirilir. Satış yazılımı ve ERP bu belgeleri sipariş verisinden otomatik üretecek biçimde ayarlanmalıdır.
Kargo ile gönderilen paketlerde belgenin pakete eklenip eklenmediği ya da elektronik olarak iletilip iletilmediği de kargo entegrasyonu kurulurken netleştirilir. KDV işlemleri için KDV sayfasına bakılabilir.
İrsaliyeli Faturada Sık Yapılan Hatalar
- Belge türünü karıştırmak. İrsaliye, fatura ve e-belge farklı kurallara tabidir.
- Depo transferinde belge düzenlememek. Sevkiyat belgesiz kalır.
- Elle düzenlenen belgede bilgi eksikliği bırakmak. Miktar, adres ya da tutar tutarsız olur.
- Mali müşavire sormadan kural belirlemek. Mükellefiyet durumuna uymayan bir uygulama oluşur.
İrsaliyeli Fatura Hakkında Sık Sorulan Sorular
İrsaliyeli fatura hangi durumlarda yaygın kullanılır?
Satış ile teslimatın aynı anda yapıldığı, malın taşıma sırasında satış belgesiyle birlikte kontrol edilmesi gereken ve ayrı irsaliyenin gereksiz iş yükü getirdiği küçük işlemlerde yaygındır. Elektronik belge kullanan işletmede karşılığı e-fatura ile e-irsaliyedir; hangisinin yeterli olduğu mükellefiyete göre değişir.
İrsaliyeli fatura ile e-irsaliye aynı şey midir?
Hayır. İrsaliyeli fatura satış ve sevkiyatı tek belgede toplar; e-irsaliye ise sevk irsaliyesinin elektronik ortamda düzenlenmiş halidir.
Hangi belgenin kullanılacağına kim karar verir?
İşletmenin mükellefiyet durumu ve mevzuat belirler. Güncel kural için mali müşavirden görüş alınmalıdır.