Fatura kesme süresi, Vergi Usul Kanunu'nun 231. maddesine göre genel kural olarak yedi gündür: fatura, malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir. Sayaç sipariş onayıyla değil, malın teslimiyle ya da hizmetin yapılmasıyla başlar. e-Fatura ve e-Arşiv Faturada da süre aynıdır; Hazine ve Maliye Bakanlığı süreyi kısaltmaya ya da teslim anında düzenleme zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Süresi içinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.

Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki görüş yerine geçmez.

Fatura kesme süresinde genel kural

Vergi Usul Kanunu'nun 229. maddesi faturayı, satılan mal ya da yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren ve satıcının müşteriye verdiği ticari belge olarak tanımlar. Kanunun 231. maddesinin beşinci fıkrası bu belgenin ne zaman düzenleneceğini söyler: malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde. Yedi gün bir üst sınırdır; teslim günü düzenlenen fatura da sürenin içindedir.

Aynı fıkra Bakanlığa bir yetki verir: Bakanlık malın ya da hizmetin türüne, tutarına, satışın yapılma şekline, sektöre ya da mükellefiyet türüne göre bu süreyi kısaltabilir ya da faturanın teslim anında düzenlenmesini zorunlu kılabilir. Bu yüzden yedi gün genel kuraldır; sektörünüz için Bakanlığın ayrı bir düzenlemesi varsa o düzenleme uygulanır. Gider pusulası için de Kanunun 234. maddesi aynı yedi günlük süreyi koyar.

Kanunun 232. maddesine göre tüccarlar, serbest meslek erbabı ve defter tutan çiftçiler birbirlerine fatura vermek ve almak zorundadır. Tüketiciye satışta ise Kanundaki tutar aşıldığında ya da tüketici istediğinde fatura verilir.

Yedi günlük sürenin başladığı an

Satıcı için asıl soru sayacın hangi anla başladığıdır. Kanun iki an sayar: mal satışında malın teslimi, hizmet satışında hizmetin yapıldığı tarih. Siparişin geçtiği aşamalara göre karar tablosu şöyledir:

DurumSürenin Başladığı AnDikkat Edilecek
Mal SatışıMalın teslimiFaturaya malın teslim tarihi yazılır.
Hizmet SatışıHizmetin yapıldığı tarihHizmetin tamamlandığı gün siparişten ayrı kaydedilir.
Sipariş ve ÖdemeTeslim gerçekleştiğindeSipariş günü ile teslim günü ayrı tutulur, süre teslim gününe göre izlenir.
Kargoyla GönderimKanunun deyişiyle malın teslimiKargoya verildiği gün mü alıcıya ulaştığı gün mü esas alınacağını mali müşavirinizle doğrulayın; erken olan tarihten saymak süreyi kaçırma riskini azaltır.
İrsaliye Yerine Geçen FaturaMalın teslimi anıFatura sevkle birlikte, saat ve dakikasıyla düzenlenir.
Gider PusulasıMalın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihFaturayla aynı yedi günlük süre uygulanır.
Sektöre Özel DüzenlemeBakanlığın belirlediği anSüre kısaltılmış ya da teslim anında düzenleme istenmiş olabilir.
Fatura kesme süresinin başladığı an: mal satışında malın teslimi, hizmet satışında hizmetin yapıldığı tarih, irsaliye yerine geçen faturada teslim anı, gider pusulasında teslim ya da hizmet tarihi; kargoyla gönderimde esas alınacak gün mali müşavirle doğrulanır.
Mal satışında sayaç malın teslimiyle, hizmet satışında hizmetin yapılmasıyla başlar.

Yedi günün hesaplanması

Vergi Usul Kanunu'nun 18. maddesi vergi kanunlarında yazılı sürelerin nasıl hesaplanacağını anlatır: gün olarak belirlenen sürede başladığı gün hesaba katılmaz; resmî tatil günleri süreye dahildir; sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş günü biter. Bu kurala göre teslim günü sayılmaz, ertesi gün birinci gündür. Örneğin mal bir pazartesi teslim edildiyse salı birinci gün, ertesi haftanın pazartesi yedinci gündür.

Madde 18 bütün vergi kanunlarındaki süreler için yazılmıştır; fatura süresinde bu hesabı kendi işinize nasıl uyguladığınızı mali müşavirinizle doğrulayın. En güvenli yol faturayı son güne bırakmamaktır: bayram ya da uzun tatil öncesinde teslim edilen siparişlerin faturası tatilden önce düzenlenirse hesap tartışması doğmaz.

Vergi Usul Kanunu md. 18'e göre yedi günün sayımı: teslim günü sayılmaz, ertesi gün birinci gündür, aradaki resmî tatil günleri süreye dahildir, son gün resmî tatile rastlarsa süre ilk iş günü biter. Pazartesi teslim edilen malda yedinci gün ertesi pazartesidir.
Teslim günü sayılmaz; son gün resmî tatile denk gelirse süre ilk iş günü biter.

Sevk irsaliyesi ile fatura arasındaki ilişki

Sevk irsaliyesi malın taşınmasını, fatura müşterinin borçlandığı tutarı belgeler. Kanunun 230. maddesine göre mal alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşınıyor ya da taşıttırılıyorsa satıcı sevk irsaliyesi düzenler ve irsaliye taşıtta bulunur; faturada da satılan malın teslim tarihi ve irsaliye numarası yer alır. Nihai tüketici perakende aldığı malı kendisi taşıyorsa, malın faturası ya da perakende satış fişi bulunmak şartıyla irsaliye aranmaz.

İrsaliye faturanın yerine geçmez: irsaliyeyle gönderilen malın faturası da teslim tarihinden itibaren yedi günlük genel süre içinde düzenlenir. e-İrsaliye kullanan satıcıda e-İrsaliye malın fiilen sevkinden önce düzenlenir ve GİB'in sistemine iletilir.

GİB'in 509 sıra no.lu Tebliği ikinci bir yol tanır. e-Fatura ya da e-Arşiv Fatura düzenleme tarihiyle birlikte saat ve dakikayı gösterir, malın teslimi anında düzenlenir, kâğıt çıktısına "İrsaliye yerine geçer." yazılır ve satıcı ya da yetkilisi imzalarsa sevk irsaliyesi yerine geçer. Bu yolu seçen satıcı için fatura yedi gün beklemez; irsaliyeli fatura mal sevk edilirken düzenlenmiş olmalıdır.

e-Fatura ya da e-Arşiv Faturanın sevk irsaliyesi yerine geçmesinin dört şartı: düzenleme tarihiyle birlikte saat ve dakika, malın teslimi anında düzenleme, kâğıt çıktıda İrsaliye yerine geçer ifadesi ve satıcının ya da yetkilisinin imzası.
Bu yolda fatura yedi gün beklemez; mal sevk edilirken düzenlenir.

e-Fatura ve e-Arşiv faturada süre ve iletim

Belgenin elektronik olması süreyi değiştirmez: e-Fatura ve e-Arşiv Fatura için de genel kural Kanunun 231. maddesindeki yedi gündür. Belge türünü alıcı belirler; alıcı e-Fatura kayıtlı kullanıcıysa e-Fatura, kayıtlı olmayan mükellefe ya da tüketiciye e-Arşiv Fatura düzenlenir.

509 sıra no.lu Tebliğ'e göre e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olup internetten satış yapan satıcı faturayı alıcıya elektronik ortamda iletmek zorundadır; elektronik ortamda iletilen faturanın ayrıca kâğıda basılması gerekmez. Mal gönderilirken yanında sevk irsaliyesi, e-İrsaliyenin bir örneği, irsaliye yerine geçen e-Arşiv Faturanın kâğıt çıktısı ya da ödeme kaydedici cihazın fatura bilgi fişi bulunur. İnternet satışı faturasında satışın yapıldığı web adresi, ödeme bilgileri, taşıyıcı ve malın gönderildiği tarih gibi ek bilgiler yer alır; alanların listesi e-ticaret muhasebe entegrasyonu yazısındadır.

Faturanın düzenlendiği an ile alıcıya iletildiği an ayrı kayıtlardır. Yedi günlük süre düzenleme içindir; e-Arşiv fatura iptali gibi bazı işlemlerin süresi ise alıcıya iletim tarihinden sayılır.

Pazaryeri siparişinde fatura süresi

Pazaryerinden gelen siparişte de faturayı malı satan düzenler ve genel kural aynıdır: teslimden itibaren yedi gün. Kargoyla gönderilen siparişte teslim anını yukarıdaki tablodaki kargo satırına göre netleştirin. Pazaryerleri faturanın siparişe eklenmesi için kendi kurallarını koyabilir; bu kurallar pazaryeriyle yapılan sözleşmenin parçasıdır ve kanundaki süreyle birlikte izlenir. Faturanın siparişe nasıl bağlandığı n11 fatura, Trendyol fatura ve Hepsiburada fatura yazılarında anlatılır.

Birden çok kanaldan satan satıcıda her kanalın siparişi teslim tarihiyle tek listede tutulursa faturası geciken sipariş tek yerden görülür. Siparişleri muhasebe programına ya da ERP programına aktaran bir bağlantı bu listeyi kendiliğinden kurar.

Süresinde kesilmeyen faturanın sonucu

Kanunun 231. maddesinin son cümlesi açıktır: süresi içinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır. Süre geçtikten sonra düzenlenen fatura da bu hükme girer.

Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesi, verilmesi ve alınması gereken faturanın verilmemesini, alınmamasını ya da 231. maddeye göre hiç düzenlenmemiş sayılmasını özel usulsüzlük cezasına bağlar. Ceza, belgeyi düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine ve her belge için kesilir; aynı tespitte birden çok fatura düzenlenmemişse her fatura için ayrı ceza uygulanır. Sevk irsaliyesinin düzenlenmemesi ya da taşıtta bulundurulmaması aynı maddenin ayrı bendinde ayrıca cezalandırılır. Tutar ve hesaplama için mali müşavirinize danışın.

Madde 353 faturayı almak zorunda olan alıcıya da bir yol tanır: alıcı, belgenin düzenlenmesi gereken süreyi izleyen beş iş günü içinde ve durum idarenin bilgisine girmeden bildirirse alıcıya ceza kesilmez, faturayı düzenlemek zorunda olan satıcı için ceza ağırlaşır. Kurumsal müşterisi olan satıcıda geciken fatura bu yüzden yalnızca satıcının kendi kaydını ilgilendirmez.

Süresinde kesilmeyen faturanın sonucu: Vergi Usul Kanunu md. 231'e göre fatura hiç düzenlenmemiş sayılır; md. 353'e göre özel usulsüzlük cezası belgeyi düzenlemek ve almak zorunda olanlara her belge için kesilir; alıcı süresinde bildirirse alıcıya ceza kesilmez, satıcı için ağırlaşır.
Geciken fatura yalnızca satıcıyı değil, faturayı almak zorunda olan alıcıyı da ilgilendirir.

Satıcının günlük fatura kontrol listesi

Süreyi kaçırmamanın yolu faturası bekleyen siparişi her gün görmektir. Günlük kontrolde şunlara bakın:

  • Teslim Tarihi: Her siparişin teslim ya da gönderim tarihi siparişle birlikte kayıtlıdır.
  • Faturası Bekleyen Siparişler: Teslimi yapılmış ama faturası düzenlenmemiş siparişler listelenir; en eski teslim tarihi listenin başındadır.
  • Alıcının Belge Türü: Alıcının e-Fatura kayıtlı kullanıcı olup olmadığına bakılır, belge türü buna göre seçilir.
  • Teslim Tarihi ve İrsaliye Numarası: Faturada malın teslim tarihi ve irsaliye numarası yer alır.
  • İrsaliye Yerine Geçen Fatura: Bu yol seçildiyse fatura sevk anında, saat ve dakikasıyla düzenlenmiştir.
  • Elektronik İletim: İnternet satışında e-Arşiv Fatura alıcıya elektronik ortamda iletilmiştir.
  • Tatil Öncesi: Son günü resmî tatile denk gelecek faturalar tatilden önce düzenlenir.

Fatura kesme süresinde sık yapılan hatalar

  • Ay Sonunda Toplu Fatura Düzenlemek: Ayın başında teslim edilen siparişin faturası ay sonuna bırakılırsa yedi günlük süre geçmiş olur.
  • İrsaliye Yerine Geçen Faturayı Sonradan Düzenlemek: Bu belge teslim anında düzenlenmezse irsaliye yerine geçmez; mal irsaliyesiz yola çıkmış olur.
  • Düzenleme ve İletim Tarihini Karıştırmak: Süre düzenlemeye bağlıdır; iletim tarihi başka işlemlerin süresini başlatır.
  • Pazaryeri Kuralını Yasal Süre Sanmak: Pazaryerinin kuralı sözleşmeden gelir; kanundaki süre her durumda ayrıca geçerlidir.

İade edilen siparişte düzenlenecek belge ayrı bir konudur ve iade faturası yazısında anlatılır.

Uzman desteği gerektiren durumlar

Siparişler sitenizden ve birkaç pazaryerinden birlikte geliyorsa faturası bekleyen siparişleri elle izlemek zorlaşır ve süre en çok yoğun dönemlerde kaçar. AdPix, muhasebe, ERP ve e-fatura entegrasyonu kapsamında mağazanızı muhasebe programınıza bağlar, e-Fatura ve e-Arşiv faturanın siparişten düzenlenmesini kurar ve kurulumu deneme siparişleriyle sınar; e-ticaret danışmanlığı kapsamında da sipariş, gönderim ve fatura süreçlerini birlikte inceler.

Fatura kesme süresi için diğer rehberler

Fatura kesme süresi hakkında sık sorulan sorular

Fatura kesme süresi sipariş gününden mi başlar?

Vergi Usul Kanunu'nun 231. maddesi süreyi malın teslimine ya da hizmetin yapıldığı tarihe bağlar. Sipariş günü ile teslim günü aynıysa sayaç o gün başlar; sipariş önce alınıp mal sonra teslim ediliyorsa süre teslim tarihine göre izlenir. Bu yüzden her siparişte teslim tarihi ayrı kaydedilir.

Teslim günü yedi günlük süreye dahil mi?

Vergi Usul Kanunu'nun 18. maddesine göre gün olarak belirlenen sürede başladığı gün hesaba katılmaz; teslimin ertesi günü birinci gün olur. Resmî tatil günleri süreye dahildir, son gün resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş günü biter.

İrsaliye yerine geçen fatura ne zaman düzenlenir?

509 sıra no.lu Tebliğ'e göre e-Fatura ya da e-Arşiv Faturanın irsaliye yerine geçmesi için malın teslimi anında düzenlenmesi gerekir. Belge saat ve dakikayı gösterir, kâğıt çıktısına "İrsaliye yerine geçer." yazılır ve satıcı ya da yetkilisi imzalar. Bu yolda fatura sevkle birlikte düzenlenir.

e-Arşiv faturanın alıcıya iletildiği gün düzenleme tarihi sayılır mı?

Hayır. Düzenleme tarihi ile alıcıya iletim tarihi ayrı kayıtlardır. Yedi günlük süre faturanın düzenlenmesi içindir; e-Arşiv faturanın iptali gibi bazı işlemlerin süresi ise alıcıya iletim tarihinden sayılır.

Süresi geçtikten sonra düzenlenen fatura geçerli olur mu?

Vergi Usul Kanunu'nun 231. maddesi süresi içinde düzenlenmeyen faturayı hiç düzenlenmemiş sayar. 353. madde bu durumu özel usulsüzlük cezasına bağlar; ceza belgeyi düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her belge için kesilir.

Etiketler

  • Fatura Kesme Süresi
  • E-Arşiv Fatura
  • E-Fatura
  • Sevk İrsaliyesi
  • Vergi Usul Kanunu
  • Mali Müşavir
Bu yazıyı paylaşınXLinkedInWhatsApp