E-ticarete başlamak için gerekli belgeler ve kayıtlar satış kanalına ve işletmenin türüne göre değişir. Kendi sitesinden satacak işletme, tacirse MERSİS'e, esnafsa ESBİS'e kayıtlı olarak satışa başlamadan önce Ticaret Bakanlığı'nın ETBİS sistemine kaydolur; yalnızca yurt içindeki bir pazaryerinden ya da sosyal medyadan satanın ETBİS kaydı yükümlülüğü yoktur. Vergi tarafında işletme vergi kaydıyla satışlarını faturalar; evde ürettiği malları internetten satan kişi ise şartları sağlarsa Gelir Vergisi Kanunu'ndaki esnaf muaflığından yararlanabilir. Sitenin iletişim bölümünde KEP adresi yer alır, kartla ödeme için de ayrıca sanal POS başvurusu yapılır.
| Belge ya da Kayıt | Kim İçin | Nereden Alınır |
|---|---|---|
| Vergi Kaydı | Esnaf muaflığından yararlanmayan satıcılar | Vergi dairesi; işlemler mali müşavirle planlanır |
| Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi | Evde ürettiği malları internetten satan ve muaflıktan yararlanan kişi | İkametgâhın bağlı olduğu vergi dairesi, Dijital Vergi Dairesi üzerinden |
| MERSİS ya da ESBİS Kaydı | Tacir için MERSİS, esnaf ve sanatkâr için ESBİS | Ticaret sicili ya da esnaf ve sanatkâr sicili kaydıyla oluşur |
| ETBİS Kaydı | Kendi sitesinden ya da uygulamasından satan ve yurt dışındaki bir pazaryerinden satan işletme | e-Devlet girişiyle; evrak ve ücret istenmez |
| KEP Adresi | Sitenin iletişim bölümünde ve ETBİS'te yazılan adres | BTK'nin listesindeki KEP hizmet sağlayıcıları |
| Nitelikli Elektronik Sertifika (E-İmza) | KEP hesabından ileti gönderecek kişi | BTK'nin listesindeki elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları |
| E-Arşiv ve E-Fatura | Fatura düzenleyen mükellefler | Gelir İdaresi'nin e-Belge portalı ya da bir özel entegratör |
| Ticari Banka Hesabı | Esnaf muaflığının (10) numaralı bendinden yararlanan kişi | Türkiye'de kurulu bir banka |
| Sanal POS Sözleşmesi | Kartla ödeme alacak işletme | Banka ya da Merkez Bankası'ndan izinli bir ödeme kuruluşu |
| Alan Adı | Kendi sitesinden satacak işletme | Kayıt kuruluşu; com.tr, net.tr ve org.tr için belge istenmez |
Tablodaki kayıtların hepsi her işletme için gerekmez; hangilerinin size uygulanacağı satış kanalınıza, işletmenizin türüne ve sattığınız ürüne bağlıdır. Vergi kaydı ve muaflıkla ilgili kararı mali müşavirinizle verin.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki görüş yerine geçmez.
Satış kanalına göre gereken kayıtlar
Ticaret Bakanlığı'nın elektronik ticarete ilişkin sıkça sorulan sorularına göre ETBİS kaydı, satışın yapıldığı yere bağlıdır. Kendi sitesinde ya da uygulamasında satış yapan işletme faaliyete başlamadan önce kaydolur; henüz satış yapılmıyorsa da ilk satıştan ya da siparişten önce kayıt zorunludur. Yurt içindeki bir pazaryerinde mağaza açan satıcının ve sosyal medyadan satış yapanın kayıt yükümlülüğü yoktur; Türkiye'deki satıcı yurt dışındaki bir pazaryeri üzerinden satış yapıyorsa kaydolur.
Pazaryeri satıcısının da yükümlülükleri vardır. Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik (bu yazıda kısaca Yönetmelik), pazaryerinde satış yapan işletmenin tanıtıcı bilgilerinin pazaryerinin ona ayırdığı alanda gösterilmesini ve pazaryerine bildirilmesini ister; pazaryeri bu bilgileri doğrular ve her takvim yılında en az bir kez kontrol eder. Satıcı, Vergi Usul Kanunu'na göre düzenlemesi gereken belgelere alıcının erişebilmesini de sağlar.
Hem pazaryerinde hem kendi sitesinde satan işletme için iki kanalın kuralı birlikte geçerlidir: pazaryerindeki mağaza ETBİS kaydı gerektirmese de kendi sitesi satışa açılmadan önce kayıt yapılır. Ticaret Bakanlığı'na göre aynı işletme ETBİS'e birden çok site kaydedebilir.
Şahıs işletmesi ve şirket kaydı
Ticaret Bakanlığı'nın Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025'e göre 2025'te e-ticaret faaliyetinde bulunan işletme sayısı 634.611'dir. Bu işletmelerin %75'i şahıs işletmesi, %21'i limited şirket ve %4'ü anonim şirkettir; yani e-ticaret yapan her dört işletmeden üçü şahıs işletmesidir.
Limited ve anonim şirket kuruluşla birlikte ticaret siciline tescil edilir ve tacir sayılır. Şahıs işletmesi ise yaptığı işe göre ticaret siciline kayıtlı bir tacir ya da esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı bir esnaf olabilir. Bu ayrım sitedeki bilgilere de yansır: Yönetmeliğe göre tacir sitesinde ticaret unvanını ve MERSİS numarasını, esnaf ve sanatkâr ise adını soyadını ve vergi kimlik numarasını yazar.
Hangi sicile kaydolunacağı, vergi kaydının hangi usulle açılacağı ve vergi levhasının nasıl alınacağı işletmenin faaliyetine ve kazancına göre değişir. Bu kararları mali müşavirinizle verin; sicil kaydı için bağlı olduğunuz ticaret sicili ya da esnaf ve sanatkâr sicili müdürlüğüne danışın.
Evde üretilen ürünlerde esnaf muaflığı
Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi, evde üretilen ürünleri belirli şartlarla satan kişiyi esnaf muaflığı kapsamında gelir vergisinden muaf tutar. İnternet satışı maddenin iki bendinde geçer ve Gelir İdaresi Başkanlığı'na göre iki bentten aynı takvim yılında birlikte yararlanılamaz:
| Şart | (6) Numaralı Bent | (10) Numaralı Bent |
|---|---|---|
| Ürün | Havlu, örtü, çorap, örgü, dantel, tarhana, erişte ve mantı gibi Kanun'da örnekleri sayılan ev ürünleri | Oturulan evde üretilen mallar |
| Satış Yolu | İş yeri açmadan ya da internet ve benzeri elektronik ortamlardan | Ayrı bir iş yeri açmadan, yalnızca internet ve benzeri elektronik ortamlardan |
| Üretim Koşulu | Dikiş ve nakış aletleri, mutfak robotu ve ütü gibi aletler dışında motorlu alet kullanılmaz; dışarıdan işçi alınmaz | Sanayi tipi ya da seri üretim yapabilen makine ve alet kullanılmaz |
| Muafiyet Belgesi | Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi almak isteğe bağlıdır | Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi almak şarttır |
| Banka Hesabı | Gelir İdaresi'nin bilgi notuna göre bankada ticari hesap açma zorunluluğu yoktur | Türkiye'de kurulu bir bankada ticari hesap açılır ve bütün hasılat yalnızca bu hesapla tahsil edilir |
| Gelir Vergisi Tevkifatı | Esnaftan mal alan ve tevkifat yapmakla sorumlu olanlar %2 tevkifat yapar | Banka, hesaba aktarılan tutardan %4, işçi çalıştırılıyorsa %2 tevkifat yapar |
| Yıllık Sınır | İnternet satışlarında 2026 yılı için 396.360 TL; yıllık brüt asgari ücrete bağlıdır ve bütün ürünlerin toplamına bakılır | Hasılatta 2026 yılı için 1.900.000 TL; bütün ürünlerin toplamına bakılır |
| Sınır Aşılırsa | Muafiyet kaybolur ve izleyen takvim yılının başından gelir vergisi mükellefiyeti açılır | İçinde bulunulan yıl muaflık sürer; izleyen yılın başından gerçek usulde vergilendirilir ve bu bentten bir daha yararlanılamaz |
Tablodaki tutarlar Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 2026 yılı için yayımladığı rehberlerdeki tutarlardır ve her yıl değişebilir: (6) numaralı bentteki sınır o yılın asgari ücretine bağlıdır, (10) numaralı bentteki tutarı ise Kanun'a göre Cumhurbaşkanı yarısına kadar indirebilir ya da iki katına kadar artırabilir. Satışa başlamadan önce o yılın sınırını mali müşavirinize sorun.
Gelir İdaresi'ne göre (6) numaralı bentteki sınırı aşan kişi, izleyen yılın ocak ayı sonuna kadar (10) numaralı bendin şartlarını sağlarsa o bentten yararlanabilir. (10) numaralı bentte hasılat dışındaki bir şart ihlal edilirse muafiyet yıl başından itibaren geçersiz olur ve vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle alınır.
Muaf esnaf fatura düzenlemez, defter tutmaz ve beyanname vermez; gider pusulalarını ve alış belgelerini beş yıl saklar. Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi için ikametgâhın bağlı olduğu vergi dairesine, Dijital Vergi Dairesi'nde Dilekçelerim, Yeni Dilekçe Oluştur ve Esnaf Vergi Muafiyeti Dilekçesi adımlarıyla başvurulur; belge üç yılda bir yenilenir.
ETBİS kaydı
ETBİS, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a göre Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret yapanları kayıt altına almak ve e-ticaret verilerini toplamak için kurduğu bilgi sistemidir. Terimin kısa anlatımı ETBİS sözlük maddesindedir.
Ticaret Bakanlığı'na göre kayıt için evrak sunulmaz ve ücret ödenmez; işlemler e-Devlet girişiyle yapılır. Kayıttan önce tacirin MERSİS'e, esnaf ve sanatkârın ESBİS'e kayıtlı olması gerekir; sicil kaydı bu yüzden ETBİS'ten önce tamamlanır.
Kayıt sırasında bildirilecek bilgileri önceden hazırlayın: KEP adresi, e-ticaret türü, satılan mal ve hizmetler, ödeme yöntemleri, ikinci el satış yapılıp yapılmadığı, çalışılan banka ya da ödeme kuruluşu, kargo ve altyapı sağlayıcıları ve veri tabanının bulunduğu yer. Bu bilgiler değiştiğinde 30 gün içinde güncellenir; Bakanlığa göre aylık satış bildirimi yoktur.
Kayıt ve bildirim yükümlülüğüne uymayana 6563 sayılı Kanun'a göre idari para cezası uygulanır; tutarlar her yıl yeniden belirlendiği için bu yazıda verilmez.
KEP adresi, e-imza ve mali mühür
Kayıtlı elektronik posta (KEP), Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) göre göndericinin kimliğini, iletinin ulaştığı zamanı ve okunup okunmadığını kanıtlayan, hukuken geçerli elektronik postadır. KEP hesabı BTK'nin listesindeki KEP hizmet sağlayıcılarından alınır ve hesap başkasına devredilemez.
BTK'ye göre KEP kullanımında genel bir zorunluluk yoktur; tüzel kişilerin KEP rehberinde bulunması ise zorunludur. Kendi sitesinden satış yapan işletme için KEP adresi iki yerde geçer: Yönetmelik sitenin iletişim bölümünde KEP adresinin bulunmasını sayar, Ticaret Bakanlığı da ETBİS'e bildirilen bilgiler arasında tebligata elverişli KEP adresini sayar. ETBİS kaydından önce bir KEP adresi edinmek, iki bilgiyi aynı anda tamamlamayı sağlar.
KEP hesabından ileti göndermek için nitelikli elektronik sertifika, yani e-imza gerekir. e-İmza da BTK'nin listesindeki elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından alınır; listedeki sağlayıcılardan bazıları yalnızca kamu çalışanlarına ya da kendi kurumu içinde sertifika verir.
Mali mühür ise e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter gibi elektronik belgelerin işletme adına imzalanmasında kullanılan elektronik sertifikadır; e-Fatura mali mühürle ya da nitelikli elektronik sertifikayla imzalanır. Hangisinin kullanılacağı ve başvurunun adımları, e-belge düzenine geçerken mali müşavirinizle ya da çalıştığınız özel entegratörle belirlenir.
Fatura için e-Arşiv ve e-Fatura kuralları
Esnaf muaflığından yararlanan kişi fatura düzenlemez; vergi kaydıyla satış yapan işletme ise satışlarını faturayla belgeler. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne göre e-Arşiv uygulamasına dahil olmayan mükelleflerin faturaları da 01.01.2026'dan itibaren tutarına bakılmaksızın e-Arşiv fatura olarak düzenlenir. Ticari kazancı basit usulde belirlenen ve işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerde bu kural 01.01.2027'de başlar; o tarihe kadar Tebliğ'deki tutar sınırı uygulanır. e-Arşiv fatura Gelir İdaresi'nin e-Belge portalından ya da bir özel entegratör üzerinden düzenlenir.
Kendi sitesinde ya da pazaryerinde internetten satış yapan mükellefin brüt satış hasılatı 2022 ve sonraki hesap dönemleri için 500 Bin TL'ye ulaşırsa, izleyen yılın yedinci ayının başına kadar e-Fatura ve e-Arşiv fatura uygulamasına geçmesi gerekir. Faturanın siparişle birlikte oluşması ve muhasebe programına aktarılması muhasebe programını e-ticaret sitesine bağlama yazısında anlatılır.
Sitede bulunması gereken metinler
Kendi sitesinden satış yapan işletmenin sitesinde e-ticaret, tüketici ve kişisel veri mevzuatının istediği bilgiler ve metinler yayında olur. Burada yalnızca liste verilir; metinlerin içeriği ayrı bir yazının konusudur:
- İletişim Bilgileri: ana sayfadan doğrudan ulaşılan "iletişim" başlığı altında işletmenin tanıtıcı bilgileri (Yönetmelik md. 5).
- İşlem Rehberi: ana sayfada "işlem rehberi" başlığı altında siparişin teknik adımları ve hataları düzeltme araçları (Yönetmelik md. 7).
- Toplam Bedel ve Sözleşme Şartları: siparişin onay aşamasında, ödeme bilgisi girilmeden önce açıkça gösterilir (Yönetmelik md. 8).
- Gizlilik Kuralları: sitede uygulanan gizlilik kurallarına ilişkin bilgi, örneğin bir gizlilik politikası sayfası (6563 sayılı Kanun md. 3).
- Mesafeli Satış Sözleşmesi ve Ön Bilgilendirme Formu: mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formu sitede yer alır.
- KVKK Aydınlatma Metni ve Çerez Politikası: KVKK aydınlatma metni ve çerez politikası sitede yayımlanır.
- İade ve İptal Koşulları: siparişin iadesi ve iptali için koşullar bir iade politikası sayfasında ya da sözleşmede yazılır.
Sanal POS, banka hesabı ve alan adı
Kartla ödeme almak için bir bankaya ya da Merkez Bankası'ndan izinli bir ödeme kuruluşuna sanal POS başvurusu yapılır. Başvuruda istenen belgeler ve sitede yayında olması beklenen sayfalar sanal POS nasıl alınır yazısında anlatılır.
Esnaf muaflığının (10) numaralı bendinden yararlanacaksanız satış bedelini yalnızca bu iş için açtığınız ticari banka hesabıyla tahsil edin. Kanun bütün hasılatın bu hesapla tahsil edilmesini şart koştuğu için sanal POS başvurusunda tahsilatın aktarılacağı hesap olarak da bu hesabı bildirin.
Kendi siteniz için bir alan adı da gerekir. TRABİS'in duyurusuna göre com.tr, net.tr ve org.tr alan adları belge istenmeden, ilk gelen ilk alır esasıyla tahsis edilir; başvuru kayıt kuruluşları üzerinden yapılır. Alan adı seçimi, .tr kuralları ve marka ön araştırması mağaza adı bulma yazısında anlatılır; .com ve .net uzantılı ad önerilerini alan adı oluşturucu ile deneyebilirsiniz. Yönetmelik, sitenin iletişim bölümünde tescilli markanın yalnızca varsa yazılmasını ister.
Satışa başladıktan sonra yenilenen ve saklanan kayıtlar
6563 sayılı Kanun'a göre e-ticaret yapan işletme, Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerine ilişkin bilgi, belge, defter ve elektronik kayıtları işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl saklamakla yükümlüdür. Sipariş, sözleşme ve müşteri yazışmalarının kayıtlarını bu süreye göre yedekleyin.
Bazı kayıtlar da düzenli olarak yenilenir:
- ETBİS Bilgileri: yeni bir site, ödeme yöntemi ya da kargo firması eklendiğinde değişiklik 30 gün içinde bildirilir; sınır ötesi satış varsa yıllık hacim her yıl mart ayı sonuna kadar girilir.
- Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi: üç yılda bir yenilenir; yıllık hasılat her yıl o yılın sınırıyla karşılaştırılır.
- E-Fatura Eşiği: internet satışı hasılatı her hesap dönemi sonunda kontrol edilir; eşiğe ulaşıldıysa geçiş izleyen yılın yedinci ayının başına kadar tamamlanır.
- Sitedeki Bilgiler: Kanun tanıtıcı bilgilerin güncel tutulmasını ister; unvan, adres ya da KEP adresi değiştiğinde sitenin iletişim bölümü de güncellenir.
Uzman desteği gerektiren durumlar
Kayıtlar ile sitedeki bölümler birbirini izler: ETBİS'e bildirilen KEP adresi ve ödeme yöntemleri sitede de yazılıdır, fatura düzeni de siparişin kaydına bağlanır. AdPix, e-ticaret kurulumu kapsamında ETBİS kaydının adımlarında yol gösterir; mesafeli satış sözleşmesini, ön bilgilendirme formunu, KVKK ve çerez metinlerini sitede doğru yerlere yerleştirir, metinlerin hukuki içeriğini ise işletmenin hukuk danışmanı onaylar. Faturaların siparişlerle birlikte oluşması için AdPix, muhasebe, ERP ve e-fatura entegrasyonu hizmetinde mağazayı muhasebe programına bağlar, veri eşlemesini ve deneme aktarımlarını yapar. Vergi kaydı, sicil türü ve esnaf muaflığıyla ilgili kararlar mali müşavirin alanındadır.
E-ticaret belgeleri için diğer rehberler
- E-ticaret kurulumu
- Sanal POS nasıl alınır
- Muhasebe programını e-ticaret sitesine bağlama
- Mağaza adı ve alan adı kontrolü
- Alan adı oluşturucu
- ETBİS nedir
E-ticaret için gerekli belgeler hakkında sık sorulan sorular
Evde ürettiğim ürünleri internetten satmak için şirket kurmam gerekir mi?
Her durumda gerekmez. Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi, evde üretilen malları şartlarına uygun olarak internetten satan kişiyi esnaf muaflığı kapsamında gelir vergisinden muaf tutar; muaf esnaf fatura düzenlemez ve defter tutmaz. Sınır, bentlere göre 2026 yılı için 396.360 TL ve 1.900.000 TL'dir ve her yıl değişebilir; kendi durumunuzu mali müşavirinizle değerlendirin.
Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi nasıl alınır?
Belge için ikametgâhınızın bağlı olduğu vergi dairesine Dijital Vergi Dairesi'ndeki Esnaf Vergi Muafiyeti Dilekçesi ile başvurulur. Belge, yalnızca internet satışını kapsayan (10) numaralı bentte şarttır, (6) numaralı bentte isteğe bağlıdır. Gelir İdaresi Başkanlığı'na göre belge üç yılda bir yenilenir.
Pazaryerinden kendi siteme geçerken hangi kayıtlar eklenir?
Ticaret Bakanlığı'na göre yurt içindeki bir pazaryerinde satan satıcının ETBİS kaydı yükümlülüğü yoktur; kendi sitesinden satışa başlamadan önce ise ETBİS'e kaydolunur. Sitenin ana sayfasında iletişim ve işlem rehberi bölümleri yayına alınır, kartla ödeme için sanal POS başvurusu yapılır ve bir alan adı alınır.
KEP adresi nereden alınır?
KEP hesabı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun listesindeki KEP hizmet sağlayıcılarından alınır; ücret sağlayıcıya göre değişir. KEP'ten ileti göndermek için nitelikli elektronik sertifika (e-imza) gerekir, yalnızca ileti almak için gerekmez. KEP kapalı bir sistemdir ve genel e-posta adresleriyle yazışmaya izin vermez.
E-ticarette belgeler ve kayıtlar ne kadar süre saklanır?
6563 sayılı Kanun'a göre e-ticaret yapan işletme, Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerine ilişkin bilgi, belge, defter ve elektronik kayıtları işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl saklar. Esnaf muaflığından yararlanan kişi de Gelir İdaresi Başkanlığı'na göre gider pusulalarını ve alış belgelerini beş yıl saklar.
Etiketler
- E-Ticaret Belgeleri
- ETBİS
- Esnaf Muafiyeti
- KEP Adresi
- E-Arşiv Fatura
- Vergi Kaydı
